SERWIS O ŻYCIU W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ I ARCHITEKTURZE

REDAKCJA

REKLAMA

Budynek dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów przy Siennej własnością MGW

Strona główna Nieruchomości Biura Budynek dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów przy Siennej własnością MGW

Nowym właścicielem budynku dawnego Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w Warszawie zostało Muzeum Getta Warszawskiego. Marszałek Adam Struzik oraz dyrektor muzeum Albert Stankowski podpisali umowę zakupu nieruchomości

Celem Muzeum Getta Warszawskiego jest upowszechnianie wiedzy o historii getta warszawskiego i innych dzielnic zamkniętych utworzonych przez Niemców w całej Polsce podczas II wojny światowej. Jak zaznacza marszałek Adam Struzik, utworzenie w budynku przy ul. Siennej Muzeum Getta Warszawskiego to godne zwieńczenie historii tego miejsca. – Przekazujemy budynek Muzeum Getta Warszawskiego w symbolicznym czasie, w 80. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. Jestem przekonany, że muzeum będzie przypominać o losach Narodu Żydowskiego i warszawiaków oraz przestrzegać przed nienawiścią – dodaje marszałek.

Muzeum Getta Warszawskiego zostało powołane w marcu 2018 roku. – Pomysł lokalizacji wystawy stałej w Szpitalu Bersohnów i Baumanów towarzyszył nam od samego początku. To wyjątkowy świadek historii warszawskich Żydów. Upamiętniamy i ratujemy zabytek – mówi Albert Stankowski i przypomina, że ufundowany przez rodziny żydowskich filantropów Bersohnów i Baumanów w drugiej połowie XIX wieku szpital, w czasie okupacji znalazł się na terenie getta warszawskiego. W trudnych do wyobrażenia warunkach, w obliczu niedostatku żywności i leków, personel szpitala starał się ratować życie pacjentów. Prowadzono tu badania nad chorobą głodową, a po zakończeniu wojny, kiedy w budynku znalazł swoją siedzibę Centralny Komitet Żydów w Polsce, analizowano ocalałe dokumenty z Archiwum Ringelbluma.

Muzeum Getta Warszawskiego to instytucja w organizacji. Głównym zadaniem zespołu jest opracowanie wystawy stałej. Muzeum prowadzi także działalność edukacyjną, oferując warsztaty dla nauczycieli i przewodników oraz lekcje dla uczniów. Wśród działań na rzecz pamięci jest organizacja wydarzeń rocznicowych, między innymi w rocznicę rozpoczęcia tzw. Wielkiej Akcji, wybuchu powstania w getcie i zamknięcia granic getta. Muzeum zaprasza także na wystawy plenerowe.

W październiku 2020 roku został ogłoszony przetarg na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla inwestycji: „Budowa Muzeum Getta Warszawskiego” wraz z projektem stałej wystawy, uzyskanie wymaganych uzgodnień i decyzji administracyjnych oraz pełnienie nadzoru autorskiego”. Muzeum Getta Warszawskiego pracuje również nad budowaniem kolekcji i gromadzeniem artefaktów, które będą eksponowane na wystawie stałej. W listopadzie Instytut Pamięci Narodowej przekazał w depozyt naszej instytucji oryginał Raportu Stroopa. W ten sposób zainaugurowana została kampania “Zbieramy, budujemy, pamiętamy”.

Historia budynku dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów

Ufundowanie szpitala było inicjatywą rodziny Bersohnów i Baumanów. Senior rodu Majer Bersohn testamentem z 1872 roku ustanowił fundusz na założenie szpitala. Następnie w dzieło fundacji zaangażowali się synowie Majera – Mathias  i Jan – oraz córka Paulina wraz z mężem Salomonem Baumanem. Budynek szpitala wzniesiono w latach 1876-1878 według projektu Artura Goebla. Mimo iż powstał on z myślą o leczeniu dzieci wyznania mojżeszowego, od początku pomocy medycznej udzielano dzieciom bez względu na wyznanie. Z inicjatywy rodziny Dawidsonów, w 1899 roku powstał tu także pawilon okulistyczny (budynek przy ul. Siennej 60). Podczas I wojny światowej właśnie w tym budynku urządzony został przez Justynę Bershon lazaret. Budynek główny funkcjonował wówczas jako oddział zakaźny i dysponował 143 łóżkami. Po wojnie z powodu trudności finansowych doszło do zamknięcia szpitala. Ponowne uruchomienie placówki było możliwe m.in. dzięki zaangażowaniu  dr Anny Braude-Hellerowej, Towarzystwa Przyjaciół Dzieci oraz Gminy Żydowskiej. W latach 1924-1930 gmach główny został rozbudowany według projektu Henryka Stifelmana. Ponadto w latach 1928-1935 w szpitalu działała szkoła Pielęgniarstwa Dziecięcego wraz z internatem.

Z chwilą wybuchu II wojny światowej zakład włączono w struktury szpitalnictwa stołecznego. Szpital szczęśliwie unikał pożaru, zaś do listopada 1940 roku znalazł się na terenie południowej części getta warszawskiego. Walka z głodem i epidemią tyfusu plamistego wymagała niezwykłej ofiarności i zaangażowania personelu szpitalnego. W październiku 1941 roku w szkole przy ul. Leszno 80 uruchomiono filię szpitala. Działalność Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w dotychczasowej siedzibie zakończyła się 10 sierpnia 1942 roku wraz z zamknięciem małego getta. W tym czasie, po przeniesieniu szpitala do filii, w budynkach przy ul. Siennej  i Śliskiej umieszczono siedzibę Instytutu Higieny Dziecięcej, zaś w sierpniu 1944 roku udzielano tu pomocy rannym powstańcom Zgrupowania AK Chrobry II.

Podczas wojny budynki szpitala zostały prawie w 60 proc. zniszczone. W 1946 roku nieruchomość wróciła w ręce Fundacji Bersohnów i Baumanów, zaś Centralny Komitet Żydów Polskich uzyskał możliwość użytkowania poszpitalnych nieruchomości.

W 1952 roku nieruchomość przeszła na własność miasta, a obiekty ponownie przeznaczono na cele medyczne – uruchomiono w nich Szpital Zakaźny, który funkcjonował tu przez kolejnych 60 lat. W 1999 roku nieruchomość z mocy prawa stała się własnością samorządu województwa.  Do 2014 roku działał tu Wojewódzki Szpital Zakaźny im. Dzieci Warszawy – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Warszawie. Stan techniczny zabytku nie pozwalał na dalsze wykorzystanie go w taki sposób.

Miłka Skalska, rzeczniczka prasowa I kierownik Działu Komunikacji MGW

fot. MGW/Magdalena Jonas-Poławska

Masz newsa? Interesujesz się inwestycjami w Warszawie? Pisz do nas na adres: redakcja@nowawarszawa.pl Śledź nas na bieżąco na Facebooku

Wiadomości

Nowe stawki opłat za śmieci od kwietnia

Opłaty za odpady dla mieszkańców Warszawy będą naliczane według ilości zużytej wody od kwietnia 2021 r. Ta...

Wojewoda podał termin oddania Szpitala Południowego

Wojewoda mazowiecki Konstanty Radziwiłł przekazał w czwartek, że powstający na Ursynowie Szpital Południowy zostanie oddany 22 stycznia.

Mieszkania pod inwestycję – 3 lokalizacje, które powinniśmy wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności

Zakup mieszkania z rynku pierwotnego z przeznaczeniem pod inwestycję to bardzo dobra lokata kapitału. Należy jednak dobrze przemyśleć jego lokalizację, gdyż jest to...

Trudne, ale konstruktywne rozmowy w sprawie Południowej Obwodnicy Warszawy

Trwa budowa Południowej Obwodnicy Warszawy, za którą odpowiedzialna jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Za nami trudne, ale konstruktywne rozmowy z...

Świąteczna iluminacja – odrobina świąt w czasie epidemii

Tegoroczna iluminacja z powodu pandemii rozbłyśnie w znacznie mniejszym zakresie niż w poprzednich latach. Zgodnie z zapowiedzią...

Zakaz korzystania z telefonów podczas przechodzenia przez jezdnię

Rada Ministrów przyjęła opracowany przez Ministerstwo Infrastruktury i Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego projekt nowelizacji kodeksu drogowego. Obejmuje on m.in....

Polecane

Muzyczni Koneserzy – cykl bezpłatnych wydarzeń w Centrum Praskim Koneser

Centrum Praskie Koneser nie zapomina o warszawskich melomanach. W ramach Artystycznej Jesieni odbywa się szereg wydarzeń prezentujących różne gatunki muzyczne –...

Wydruki zdjęć Warszawy

Przez lata fotografowaliśmy rosnącą panoramę Warszawy. Zebraliśmy pokaźną kolekcję fotografii stolicy, a teraz chcielibyśmy zaoferować najlepsze zdjęcia w postaci wydruków...

Rozpoczyna się Artystyczna Jesień w praskim Koneserze. Kilkaset wydarzeń dla dzieci i dorosłych.

Przed nami Artystyczna Jesień w Centrum Praskim Koneser, podczas której można będzie bezpłatnie uczestniczyć w wielu wydarzeniach. Do końca roku na...

Tulipan House – aplikacja dla najemcy przyszłością biurowców?

Wyobraź sobie, że w poniedziałek rano wchodzisz do biurowca, w którym pracujesz. Co czujesz? Czy jest to miejsce, o którym możesz powiedzieć,...

Zakończyło się Lato Konesera – cykl wakacyjnych imprez kulturalno-rozrywkowego centrum stolicy

Lato Konesera było niezwykle popularne wśród mieszkańców Warszawy i turystów. W ramach cyklu, zorganizowanego na terenie Centrum Praskiego Koneser od początku...

Wolskie Rotundy według Danuty Karsten

Danuta Karsten stworzyła w Warszawie niezwykle spektakularną instalację w Wolskich Rotundach, na terenie byłej gazowni, zatytułowaną „Stałość w ulotności”.