Warszawa ma znaleźć się w centrum Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), pierwszego w historii Polski kompleksowego planu rozwoju infrastruktury kolejowej obejmującego budowę 4700 km nowych linii. Dokument zaprezentowany przez przedstawicieli rządu, spółki Centralny Port Komunikacyjny, PKP Polskie Linie Kolejowe oraz ekspertów zakłada stworzenie sieci połączeń, która do połowy stulecia ma znacząco skrócić czasy przejazdu między największymi miastami kraju.
Jednym z głównych założeń projektu jest realizacja koncepcji „Polska 100 minut”, zgodnie z którą podróż koleją z Warszawy do Poznania, Wrocławia, Gdańska czy Bydgoszczy miałaby zajmować około godziny i 40 minut. Z kolei przejazd ze stolicy do Szczecina miałby skrócić się do około trzech godzin.
„Zintegrowana Sieć Kolejowa to pierwszy w historii Polski tak kompleksowy plan budowy i modernizacji linii kolejowych. ZSK jest oparta na realnych potrzebach pasażerów, prognozach ruchu i analizach planistycznych” – powiedział pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego Maciej Lasek.
Według przedstawionych założeń w ramach nowej sieci powstanie 19 magistrali kolejowych, które połączą różne regiony kraju. Łącznie około 2700 km nowych tras ma spełniać standard Kolei Dużych Prędkości.
Kluczowym projektem pozostaje tzw. linia „Y”, która połączy Warszawę z nowym lotniskiem centralnym, Łodzią, a następnie rozgałęzi się w kierunku Poznania i Wrocławia. Odcinek ten liczyć będzie około 480 km i ma stanowić kręgosłup systemu szybkich połączeń kolejowych w Polsce.
Jak wynika z harmonogramów przedstawionych podczas prezentacji, około 1000 km nowych linii znajduje się już na etapie budowy, przetargów lub zaawansowanego projektowania i ma zostać uruchomionych do 2035 roku. Oprócz linii „Y” obejmuje to m.in. odcinek Rail Baltica Ełk–Trakiszki, projekt Podłęże–Piekiełko oraz połączenie Katowice–Ostrawa.
Autorzy projektu zakładają, że dzięki rozbudowie infrastruktury liczba pasażerów kolei wzrośnie z 439 mln w 2025 roku do 720 mln w 2050 roku, czyli o 64 proc. Szczególnie dynamiczny wzrost ma dotyczyć przewozów dalekobieżnych, gdzie liczba podróżnych ma zwiększyć się o ponad 100 proc.
„Dzięki nowej sieci kolejowej możliwe będzie znaczące zwiększenie liczby pasażerów w Polsce. Według prognoz w 2050 r. z pociągów skorzysta łącznie 720 mln pasażerów” – powiedział wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.
ZSK przewiduje również poprawę dostępności transportowej poza największymi aglomeracjami. Według autorów programu 27 małych i średnich miast uzyska dostęp do sieci kolejowej, a ponad 120 węzłów przesiadkowych ma integrować transport dalekobieżny, regionalny i autobusowy.
Łączny koszt inwestycji kolejowych planowanych po 2035 roku oszacowano na około 610 mld zł. Około 410 mld zł ma zostać przeznaczone na budowę nowych linii, a 200 mld zł na modernizację istniejącej infrastruktury.
Przedstawiciele rządu podkreślają również znaczenie projektu dla bezpieczeństwa państwa. Nowe magistrale mają być projektowane jako infrastruktura podwójnego zastosowania, umożliwiająca sprawne wykorzystanie sieci kolejowej także na potrzeby mobilności wojskowej.
Zintegrowana Sieć Kolejowa została opracowana na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury przez spółkę Centralny Port Komunikacyjny, PKP Polskie Linie Kolejowe oraz Instytut Rozwoju Miast i Regionów. W pracach uczestniczyli przedstawiciele wszystkich województw, środowisk naukowych, branży logistycznej oraz eksperci zajmujący się transportem i planowaniem przestrzennym.
