Remonty elewacji zabytkowych kamienic są niezwykle pracochłonne i kosztowne. Dlatego ich właściciele często korzystają z dotacji m.st. Warszawy, a same prace realizowane są etapami. Najlepszym przykładem są remonty budynków przy ul. Koszykowej 30 i Chmielnej 20.
Od wielu lat m.st. Warszawa udziela wsparcia finansowego na remonty zabytkowych kamienic. Tylko w ubiegłym roku przyznano 99 dotacji na łączną kwotę ponad 21 mln zł. Są one udzielane na prace, które można wykonać w jednym roku kalendarzowym. W ostatnich latach maksymalna kwota dotacji na jedno zadanie wynosiła 500 tys. zł i nie mogła przekroczyć 60-70 proc. przewidywalnych kosztów.
Dofinansowanie rozłożone na lata
Zdarza się, że kwota rocznego dofinansowania jest niewystarczająca, aby całkowicie odtworzyć historyczną elewację. Dlatego właściciele zabytków, najczęściej wspólnoty mieszkaniowe, często decydują się na wykonanie rekonstrukcji etapami. Przykładami są kamienice przy ul. Koszykowej 30 i ul. Chmielnej 20. Prace przy obydwu elewacjach prowadzone są od kilku lat i jeszcze się nie zakończyły. Niektóre elementy wystroju są już kompletne, ale są też ściany czekające na wykończenie.
Koszykowa 30 – odtworzenie wystroju elewacji
Kamienica przy ul. Koszykowej 30 została zbudowana w latach 1897-1898 r. wg projektu Stefana Szyllera. Pierwotnie miała bogaty wystrój elewacji, dodatkowo przed rokiem 1939 r. nadbudowano jedno piętro. W 1944 r. utraciła ostatnią kondygnację i murowane szczyty wieńczące elewację. W latach 60. XX w. skuto całą dekorację architektoniczną. Zachowały się kamienne balkony. Ich naprawa i częściowa rekonstrukcja została wykonana w 2014 r.
W 2022 r. wspólnota mieszkaniowa zleciła przygotowanie projektu remontu elewacji od strony ul. Koszykowej, a także pełnej rekonstrukcji elewacji. Projekt został wykonany na podstawie zdjęć, kwerend architektonicznych i badań in situ (czyli na miejscu). Ze względu na znaczne koszty podjęto decyzję o wykonywaniu rekonstrukcji etapami. Pierwsze prace ruszyły w 2023 r. Wzmocniono nadproża okienne, przemurowano najbardziej uszkodzone partie ścian, zakonserwowano odsłonięte elementy stalowych konstrukcji. Dodatkowo przygotowano podłoże pod nałożenie tynków, okładzin i sztukaterii. Odtworzono też części gzymsów i prostych detali. Pozostawiono miejsca na okładzinę klinkierową i dekoracje sztukatorskie, które miały być wykonane w kolejnych etapach. Pozytywny rezultat tych prac sprawił, że wspólnota mieszkaniowa otrzymała z budżetu miasta refundację części kosztów tego remontu w wysokości blisko 290 tys. zł.
W 2025 r. rozpoczął się drugi etap, który otrzymał wsparcie z budżetu m.st. Warszawy. W ubiegłym roku odtworzona została dekoracja sztukatorska pierwszego i drugiego piętra, girlandy, wieńce, kroksztyny i półkolumny. Fragmenty ścian wyłożono płytkami klinkierowymi. Ostatnie piętro zostało wstępnie zabezpieczone, gdyż w przyszłości będzie tam odtworzone murowane zwieńczenie z początku XX w. w postaci łuków i murowanych trójkątnych szczytów.
Kwota przyznanej miejskiej dotacji w drugim etapie wyniosła 384 tys. zł i pokryła blisko 60 proc. kosztów.
Chmielna 20 – zabytek naprawiany etapami
Z kolei narożna kamienica przy Placu Pięciu Rogów należy do śródmiejskich kamienic czynszowych pochodzących z końca XIX w. Wybudowana została dla Izydora Grossglicka. Od 1930 r. właścicielem posesji była spółka akcyjna Fabryki Olejów i Tłuszczów Roślinnych J.D. Potoka Synowie z Będzina-Małobądza. Do wybuchu II wojny światowej w kamienicy mieściły się m.in. magazyn i ceniona pracownia ubiorów, akcesoriów i bielizny męskiej R. Malickiego, skład apteczny i drogeria Jamnickiego, szkoła tańca Ryszarda Sobiszewskiego. Kamienica przetrwała wojnę bez większych zniszczeń. W czasie Powstania Warszawskiego w jej rejonie znajdowały się dwie barykady powstańcze, bronione przez żołnierzy 6. Kompanii batalionu „Kiliński”. Po 1945 r. została znacjonalizowana. W latach 60. XX w. w większości historyczny wystrój elewacji. W kamienicy swoją działalność kontynuowało studio braci Sobiszewskich, stając się pierwszą powojenną szkołą tańca.
W ostatnich latach elewacje i elementy dekoracyjne były w złym stanie technicznym i wymagały pilnej naprawy. Już wcześniej wykonano, dzięki miejskiej dotacji, kompleksowy remont elewacji podwórzowej. W 2022 roku odtworzono trzy balkony od strony ulicy Chmielnej. Suma dotacji wyniosła 102 tys. zł. W roku ubiegłym na elewacji z nowymi balkonami częściowo zrekonstruowano elementy ozdobne m.in. zabytkowy gzyms.
