Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wpisania do rejestru zabytków warszawskiego biurowca Intraco, zlokalizowanego przy ul. Stawki 2. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 26 stycznia 2026 r. na wniosek organizacji społecznej Obrońcy Zabytków Warszawy.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu oględzin budynku w dniu 19 lutego 2026 r., konserwator uznał, że obiekt w obecnym stanie nie reprezentuje wartości historycznych, artystycznych ani naukowych, które uzasadniałyby jego indywidualny wpis do rejestru zabytków nieruchomych.
W uzasadnieniu decyzji Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Marcin Dawidowicz, wskazał, że ocena wartości zabytkowej obiektu musi odnosić się do jego aktualnej formy i stanu zachowania. Zgodnie z wytycznymi Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 28 listopada 2023 r., podstawą wartościowania nie może być wyłącznie historyczny opis obiektu ani jego pierwotna, projektowana forma – zwłaszcza jeśli została ona w znacznym stopniu przekształcona.
Jak podkreślono w decyzji, biurowiec Intraco przeszedł liczne modernizacje i przebudowy, które w znacznym stopniu zmieniły jego pierwotny wygląd oraz gabaryty. Najistotniejsze zmiany nastąpiły podczas generalnej modernizacji i nadbudowy przeprowadzonej w latach 1998–2000, która zasadniczo przekształciła formę architektoniczną budynku. Kolejne ingerencje obejmowały modernizację wnętrz w latach 2002–2004 oraz zmianę zagospodarowania terenu wokół obiektu w latach 2020–2022.
Konserwator wskazał również, że zastosowane podczas modernizacji rozwiązania architektoniczne, mimo pewnych nawiązań kolorystycznych do wcześniejszej elewacji, mają charakter całkowicie współczesny i – zgodnie z założeniami projektantów – miały na celu stworzenie nowego wizerunku biurowca. W rezultacie obecna forma obiektu znacząco odbiega od pierwotnej koncepcji projektowej.
W decyzji odniesiono się także do argumentów przedstawionych przez organizację Obrońcy Zabytków Warszawy, która wskazywała na znaczenie Intraco jako jednego z pierwszych warszawskich „drapaczy chmur”. Konserwator przyznał, że budynek posiada określone znaczenie w historii rozwoju architektury miasta, jednak sama historia obiektu nie może stanowić wystarczającej podstawy do objęcia go ochroną konserwatorską. Jak podkreślono w wytycznych ministerialnych, wartość historyczna musi znajdować odzwierciedlenie w zachowanej substancji materialnej obiektu.
Zdaniem konserwatora obecny stan budynku nie pozwala na odczytanie zasadniczych założeń pierwotnego projektu. Świadectwem dawnych rozwiązań architektonicznych pozostaje przede wszystkim dokumentacja projektowa oraz fotografie archiwalne. W samym obiekcie zachowały się jedynie nieliczne elementy pierwotnego wystroju, takie jak balustrada klatki schodowej czy podstawowy układ funkcjonalny z holem i częścią biurową obsługiwaną przez windy zlokalizowane w centralnej części budynku.
W ocenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zachowane fragmenty nie stanowią jednak źródła o istotnym znaczeniu naukowym ani nie tworzą spójnej, autentycznej całości architektonicznej. Brak integralności oraz znaczące przekształcenia budynku sprawiają, że obiekt nie spełnia przesłanek wpisu do rejestru zabytków.
Decyzja oznacza, że biurowiec Intraco przy ul. Stawki 2 pozostaje poza systemem formalnej ochrony konserwatorskiej.
Fot. WUOZ
