Czy graffiti może być czymś więcej niż pozostawionym na murze znakiem? Czy energia, bunt i potrzeba przekraczania granic mogą zostać przekształcone w twórczość zamiast w przemoc lub autodestrukcję? 17 października, podczas piątej edycji Nocy Wieżowców organizowanej przez portal Nowa Warszawa, w przestrzeni Alterpose Studio, we współpracy z GALLERY WARSAW / MICHAEL WHO / FIA, odbędzie się przedpremierowa projekcja filmu dokumentalnego „IMBECYLE” autorstwa DTP: Deska_tez_plotno — obrazu poświęconego ludziom tworzącym graffiti i światu, który zazwyczaj obserwujemy wyłącznie z zewnątrz.
Noc Wieżowców wychodzi poza wieżowce
Noc Wieżowców powraca 17 października 2026 roku w nowej, znacznie szerszej formule. Wydarzenie organizowane przez portal Nowa Warszawa po raz piąty otworzy przed publicznością przestrzenie miasta i spojrzy na współczesną Warszawę poprzez architekturę, sztukę, design, rzemiosło oraz kulturę miejską.
Jednym z miejsc tegorocznej edycji będzie Alterpose Studio przy ul. Dobrej 14/16 w Warszawie, gdzie we współpracy z GALLERY WARSAW / MICHAEL WHO / FIA_FASHION IS ART przygotowany zostanie specjalny program poświęcony sztuce współczesnej, kulturze ulicy i spotkaniu różnych środowisk twórczych.
Jednym z jego najważniejszych punktów będzie przedpremierowy pokaz filmu dokumentalnego „IMBECYLE”.
Pięć lat wewnątrz świata graffiti
„IMBECYLE” powstawały przez ostatnich pięć lat. Film jest efektem pracy środowiska związanego z graffiti i dokumentuje powstawanie realizacji w różnych częściach Europy — zarówno w przestrzeniach przeznaczonych do legalnego malowania, jak i podczas działań odbywających się poza oficjalnym obiegiem.
Twórcy podkreślają, że film nie jest pochwałą wandalizmu. Część wykorzystanych materiałów została przekazana anonimowo. Istotą dokumentu jest próba pokazania świata graffiti od środka: przygotowań, procesu twórczego, emocji, ryzyka, relacji pomiędzy ludźmi i motywacji stojących za potrzebą pozostawienia po sobie śladu.
To perspektywa znacznie szersza niż prosty podział na „sztukę” i „wandalizm”.
Film stawia pytanie o to, dlaczego ludzie w ogóle zaczynają malować i co sprawia, że dla części z nich graffiti staje się jednym z najważniejszych elementów życia.
Lepiej malować?
Jednym z najciekawszych tematów, które pojawiają się wokół „IMBECYLI”, jest spojrzenie na graffiti jako na możliwy sposób przekierowania gniewu, frustracji, potrzeby ryzyka i ogromnej energii — szczególnie u młodych ludzi.
Nie chodzi o idealizowanie nielegalnych działań ani o twierdzenie, że graffiti jest uniwersalnym lekarstwem na problemy społeczne. Warto jednak postawić pytanie: czy zamiast wyłącznie zwalczać potrzebę buntu, nie powinniśmy częściej zastanawiać się, jak nadać jej konstruktywny kierunek?
Dla jednego człowieka będzie nim sport, dla innego muzyka, taniec, fotografia czy teatr. Dla kogoś innego może być nim puszka farby i kilkumetrowa ściana.
Graffiti wymaga koncentracji, planowania, opanowania techniki i często wielogodzinnej pracy. Daje również bardzo wyraźne poczucie sprawczości: pusta powierzchnia zostaje przekształcona w coś, co wcześniej istniało jedynie w wyobraźni autora.
Towarzyszy temu adrenalina. Jest ruch, skala, tempo działania, praca całym ciałem i moment całkowitego skupienia. Pojawia się stan bliski twórczemu „flow”, w którym na pewien czas znikają problemy znajdujące się poza wykonywaną właśnie pracą.
I właśnie dlatego o tym zjawisku warto rozmawiać.
Jeżeli twórczość może choć części młodych ludzi dawać wspólnotę, cel, rozwijać umiejętności i pozwalać przekształcić napięcie w obraz, zamiast kierować je w stronę alkoholu, narkotyków, przemocy czy innych zachowań autodestrukcyjnych, jest to temat, którego nie powinno się sprowadzać wyłącznie do dyskusji o pomalowanych ścianach.
Być może odpowiedzią nie zawsze powinno być pytanie: „jak zatrzymać graffiti?”, ale również: „jak stworzyć przestrzeń, w której ta energia może zostać wykorzystana twórczo?”
Od ulicy do galerii — i z powrotem
Historia sztuki ostatnich dekad pokazała, że granica pomiędzy ulicą a instytucjonalnym światem sztuki jest znacznie mniej oczywista, niż mogłoby się wydawać.
Twórcy wywodzący się z graffiti trafiają do galerii, projektują dla marek, tworzą murale, instalacje, scenografie, obiekty i projekty interdyscyplinarne, pozostając jednocześnie związani z kulturą, z której się wywodzą.
Graffiti ma własny język wizualny, historię, techniki, hierarchie i niepisane zasady. Dla osób znajdujących się poza tym środowiskiem wiele z nich pozostaje niewidocznych.
„IMBECYLE” mają pozwolić widzowi wejść do tego świata na chwilę — nie po to, aby bezkrytycznie go zaakceptować, ale żeby spróbować go zrozumieć.
Film będzie początkiem rozmowy
Pokaz „IMBECYLI” nie ma być wyłącznie projekcją filmową. Jednym z istotnych punktów programu będzie również panel dyskusyjny z udziałem artystów graffiti oraz osób reprezentujących inne obszary sztuki i kultury.
Rozmowa ma wyjść poza prosty spór o legalność i dotknąć pytań o granice sztuki, przestrzeń publiczną, wolność ekspresji, bunt, odpowiedzialność oraz rolę twórczości w życiu młodych ludzi.
Czy miasto powinno tworzyć więcej legalnych przestrzeni do malowania? Czy graffiti może być początkiem drogi artystycznej? Gdzie kończy się ekspresja, a zaczyna ingerencja w cudzą przestrzeń? I wreszcie — czy kultura uliczna może być narzędziem pozwalającym przekierować destrukcyjną energię w stronę działania twórczego?
To pytania, na które trudno odpowiedzieć jednym zdaniem. Warto jednak stworzyć przestrzeń, w której mogą zostać zadane.
Graffiti nie tylko na ekranie
Filmowe obrazy zostaną skonfrontowane z procesem odbywającym się bezpośrednio przed publicznością.
Podczas wydarzenia zaplanowano live painting oraz graffiti wykonywane na różnych, także nieoczywistych powierzchniach — w tym malowanie samochodu na żywo. Publiczność będzie mogła zobaczyć nie tylko gotowy efekt, lecz cały proces: od pierwszych linii i konstrukcji kompozycji po kolejne warstwy, kolor, detal i finalny obraz.
Program w Alterpose.Studio obejmie również wystawy MICHAEL WHO oraz Wojciecha Richard Hade Brzozowskiego, warsztaty rzemieślnicze, wystawę klocków konstrukcyjnych, koncerty, działania artystyczne, spotkania różnych środowisk twórczych oraz projekty specjalne przygotowywane na tegoroczną edycję.
Wieczór zakończy after party, będące finałem programu piątej edycji Nocy Wieżowców.
Graffiti, o którym warto rozmawiać
Najciekawsze w projekcie „IMBECYLE” może okazać się właśnie to, że dokument nie musi dawać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czym właściwie jest graffiti.
Sztuką? Buntem? Subkulturą? Potrzebą zaznaczenia własnej obecności? Poszukiwaniem adrenaliny? Ucieczką? Sposobem na znalezienie własnej społeczności?
Prawdopodobnie bywa wszystkim tym jednocześnie.
I właśnie dlatego zamiast patrzeć na graffiti wyłącznie przez szybę jadącego pociągu albo przez pryzmat kolejnej pomalowanej elewacji, warto czasem zobaczyć ludzi stojących za literami, znakami i obrazami.
Szczególnie wtedy, gdy mówimy o młodych ludziach poszukujących miejsca dla własnych emocji i energii. Nie każda forma ekspresji musi być łatwa, grzeczna i pozbawiona kontrowersji, żeby mogła prowadzić do czegoś wartościowego.
Czasami pierwszym krokiem jest po prostu danie komuś powierzchni, na której może coś stworzyć.
Ograniczona liczba miejsc na pokaz
Liczba miejsc na przedpremierową projekcję filmu „IMBECYLE” będzie ograniczona. Organizatorzy wkrótce podadzą dokładną datę i godzinę uruchomienia zapisów na pokaz. Ze względu na charakter wydarzenia i pojemność przestrzeni udział w projekcji będzie możliwy po wcześniejszej rejestracji.
Szczegóły dotyczące zapisów, godzin projekcji oraz kolejnych punktów programu Nocy Wieżowców będą publikowane w kanałach organizatorów i partnerów wydarzenia.
Wystawa Hani E. Masojada w Skyliner
Jednym z ważnych punktów tegorocznej Nocy Wieżowców będzie wernisaż wystawy Hani E. Masojada w reprezentacyjnym holu wieżowca Skyliner. Specjalnie na piątą edycję wydarzenia artystka przygotuje wielkoformatowe prace malowane na jedwabiu, które wejdą w dialog z nowoczesną architekturą budynku, jego skalą, światłem i przestrzenią. Wernisażowi towarzyszyć będzie panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli świata sztuki i architektury oraz specjalna licytacja prac artystki. W ten sposób program Nocy Wieżowców połączy różne oblicza współczesnej Warszawy — architekturę, sztukę, design i kulturę miejską, prowadząc od przestrzeni Skylinera do surowej energii graffiti i programu przygotowanego w Alterpose.Studio.
„IMBECYLE” – przedpremierowy pokaz filmu dokumentalnego autorstwa DTP – Deska_tez_plotno
17 października 2026
Noc Wieżowców 2026
Alterpose Studio (@alterpose.studio) , ul. Dobra 14/16, Warszawa
Organizator Nocy Wieżowców: Nowa Warszawa
Program w Alterpose.Studio: we współpracy z GALLERY WARSAW i MICHAEL WHO
