W Warszawie odnotowano wczoraj pogorszenie jakości powietrza. Wskaźnik pyłu zawieszonego PM10 utrzymuje się także dziś na podwyższonym poziomie. To może powodować dyskomfort i złe samopoczucie, szczególnie u osób wrażliwych — dzieci, kobiet w ciąży, seniorów oraz osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Największe obciążenie zanieczyszczeniami obserwowane jest w rejonach o intensywnym ruchu samochodowym oraz tam, gdzie dominuje zabudowa jednorodzinna ogrzewana paliwami stałymi. Sytuacja zaczęła się pogarszać wczoraj ok. południa wraz ze słabnącym wiatrem i rosnącym ciśnieniem. W połączeniu z niską temperaturą są to warunki sprzyjające powstawaniu smogu. W takiej sytuacji zanieczyszczenia emitowane zarówno z ogrzewania jak i z transportu, nie rozpraszają się, ale kumulują przy powierzchni ziemi.
Maksymalne stężenia pm10 i pm2,5 uśrednione do godziny, zanotowano w Wawrze (stacja przy ul. Bajkowej) w nocy o godz. 22 – wyniosły ok. 190 ug/m3 (przy normie dobowej wynoszącej 50 ug/m3). Na stacji komunikacyjnej przy Al. Niepodległości najwyższe stężenia (uśrednione do godziny) wyniosły ok. 130 ug/m3, ale wystąpiły wcześniej, już od godziny 15. W tym czasie stężenia na Bajkowej były jeszcze stosunkowo niskie – ok. 60 ug/m3. Wieczorny wzrost stężeń w Wawrze należy łączyć z emisją komunalno-bytową, w tej dzielnicy jest dużo źródeł ogrzewania na paliwo stałe. Jednak wysokie stężenia na stacji komunikacyjnej pokazują jak duży udział w zanieczyszczeniu powietrza mają samochody.
Prognoza na kolejne godziny
Jeszcze dziś spodziewamy się wysokich stężeń. W czwartek prognozowany jest silniejszy wiatr, więc prawdopodobnie sytuacja poprawi się. Oznacza to mniejsze obciążenie dla organizmu, ale nadal warunki nie będą idealne.
Jak się chronić – zalecenia dla mieszkańców
Pyły zawieszone mogą przenikać głęboko do układu oddechowego, a długotrwała ekspozycja zwiększa ryzyko chorób układu krążenia i układu oddechowego.Zaleca się ograniczenie długotrwałego przebywania na zewnątrz, szczególnie wzdłuż ruchliwych ulic oraz unikanie intensywnego wysiłku fizycznego na powietrzu. Osoby szczególnie wrażliwe mogą rozważyć korzystanie z oczyszczaczy powietrza.W razie pojawienia się kaszlu, duszności lub podrażnienia gardła należy pozostać w pomieszczeniach. Osoby z astmą mogą częściej odczuwać zaostrzone objawy. W przypadku nasilenia objawów chorobowych zalecana jest konsultacja z lekarzem.
Wspólna odpowiedzialność za jakość powietrza
Aby ograniczać ryzyko przekroczeń norm jakości powietrza, kluczowe jest równoczesne działanie miasta i mieszkańców. Warszawa kontynuuje programy wymiany nieefektywnych źródeł ciepła, rozwija sieć ciepłowniczą oraz inwestuje w transport publiczny i infrastrukturę rowerową, co daje efekty.
W zeszłym roku podobne do obecnych wysokie stężenia pyłu PM10 wystąpiły tylko kilka razy: 22 stycznia, pod koniec lutego i na początku marca. W 2024 r. takie epizody były dwa: 9–10 stycznia i 1 kwietnia. Natomiast jeszcze w 2017 r. dni z tak wysokimi i jeszcze wyższymi stężeniami było niemal 30 w ciągu roku.
Mieszkańcy mogą wspierać wysiłki miasta, rezygnując z palenia w kominkach w dni o podwyższonych stężeniach oraz dbając o regularne serwisowanie instalacji grzewczych, a także rezygnując z korzystania z samochodu.
Strefa Czystego Transportu i kontrole palenisk
Stolica w 2024 roku wprowadziła Strefę Czystego Transportu. Prowadzone są kontrole palenisk domowych w zakresie przestrzegania uchwały antysmogowej — realizuje je Straż Miejska m.st. Warszawy.
Smogowóz – mobilne laboratorium
Skuteczność działań wzmacnia smogowóz – mobilne laboratorium do pomiaru jakości powietrza, które pozwala szybko identyfikować miejsca o podwyższonych stężeniach zanieczyszczeń i reagować na nie w czasie rzeczywistym. Warszawa dysponuje obecnie sześcioma takimi pojazdami, nowy elektryczny smogowóz zasilił flotę pięciu dotychczas używanych przez Straż Miejską m.st. Warszawy.
Warszawski system pomiaru jakości powietrza
Warszawa stworzyła jeden z największych w Europie systemów monitoringu jakości powietrza, oparty na ponad 160 czujnikach rozmieszczonych na terenie metropolii. 108 z nich działa w stołecznych dzielnicach, a pozostałe funkcjonują w 17 gminach ościennych, tworząc spójny system pomiarowy obejmujący cały Warszawski Obszar Funkcjonalny. Dane z czujników zasilają Warszawski Indeks Powietrza, który na bieżąco informuje mieszkańców o aktualnym poziomie zanieczyszczeń i zaleceniach zdrowotnych.
