SERWIS O ŻYCIU W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ I ARCHITEKTURZE

REDAKCJA

REKLAMA

Warszawa 1945 według Vachona [Zdjęcia]

Strona główna Informacje Warszawa 1945 według Vachona

John Vachon trzykrotnie odwiedził Polskę: w 1947, 1956 i 1963 roku. Po raz pierwszy przyjechał do Polski na zlecenie UNRRA1, by dla amerykańskich mediów dokumentować pomoc finansowaną w ogromnej mierze przez Stany Zjednoczone. Amerykański fotoreporter wylądował w Warszawie 8 stycznia 1946.

Gruzy sięgały często pierwszego piętra. Fotograf został ulokowany w hotelu Central w Alejach Jerozolimskich, jednej z nielicznych wysp wśród wszechobecnych rumowisk. Skala zniszczeń przeraziła Amerykanina, uważał, że miasta nie da się odbudować. „Miasto wielkości Detroit, teraz w 90% całkowicie zniszczone” – wkrótce po przyjeździe napisał do żony. Wobec rozmiaru ruin fenomenem jest ówczesna liczba mieszkańców miasta – prawie pół miliona. Stosunkowo mało zniszczona Praga oraz miejscowości podwarszawskie nie mogły przyjąć wszystkich wracających, stąd życie skupiało się w granicach niewielkich w miarę zachowanych fragmentów, które stopniowo łączyły się z sobą oczyszczanymi trasami. Rozkwitające wbrew wszelkiemu rozsądkowi w unicestwionym – wydawałoby się – mieście życie zrobiło ogromne wrażenie na Vachonie. Jak pisał w liście do żony: „W ciągu pierwszych sześciu godzin poczułem się podobnie jak ludzie tego niesamowicie żywotnego miasta (…). Patrząc na ludzi, wiem, że to miasto jest wspaniałe (…). Gdziekolwiek się tu ruszyć, tylko ruiny domów bez dachów i większości ścian, a w tych rumowiskach mieszkający ludzie! Dworzec  kolejowy2, dokładnie naprzeciw mojego okna, miał być najwspanialszym dworcem w Europie, skończony na trzy miesiące przed inwazją. Został wysadzony w powietrze i teraz to wielka kupa zwalonych betonowych ścian, stalowych podpór, cegieł i szmat. Nie mogę czasem uwierzyć w widoczne tu ślady okrucieństwa, ani tego zrozumieć”.

Vachon poza Warszawą fotografował Wrocław, Gdańsk, Katowice i Kraków. Pozostawił po sobie również unikatowy cykl zdjęć dokumentujących przesiedlanie mieszkańców Kresów Wschodnich na tzw. Ziemie Odzyskane. Mimo uwiecznionych na kliszach dominujących ruin zdjęcia Vachona nie są zapisem zniszczeń, to również o wiele więcej niż dokumentacja pomocy udzielonej Polakom w ramach UNRRA. Fotografie są przede wszystkim opowieścią o ludziach, których determinacja w dążeniu do normalnego życia, nadzieja i odporność urzekły amerykańskiego fotoreportera.

Fotograf wrócił do Polski jeszcze dwukrotnie, w 1956 i 1963 roku, tym razem na zlecenie magazynu „Look”, który chciał przybliżyć swoim czytelnikom realia życia w naszym kraju. Z obu pobytów zachowały się zdjęcia dokumentujące zmiany, które zaszły od 1946 roku, m.in. absurdalnie królujący nad wciąż częściowo zniszczoną Warszawą Pałac Kultury oraz znane Vachonowi z pierwszej wizyty miejsca w stolicy jak choćby „Dziki Zachód”, okolice hotelu Polonia czy Małego Getta, a więc fragmenty miasta raczej niepokazywane turystom. Nadal jednak najbardziej interesowali go ludzie. Zdjęcia z kolejnych dekad są dalszym ciągiem tej samej, rozpoczętej w 1946 roku opowieści, której głównymi bohaterami są zwykli ludzie starający się normalnie żyć wbrew historii, mimo autorytarnego systemu i wciąż odczuwalnych skutków wojny. Wśród zdjęć wykonanych w czasie ostatniego, trzeciego pobytu szczególnie przykuwa uwagę portret młodziutkiej Beaty Tyszkiewicz, wschodzącej wówczas gwiazdy polskiego kina. Miałam 25 lat, kiedy John Vachon fotografował mnie na Rynku Starego Miasta – mówi aktorka. Nowo odtworzona starówka wyglądała inaczej, pusto, jak widać na zdjęciu: jeden autobus i jeden samochód. Na Starym Mieście mieszkali znani ludzie: Kazimierz Brandys, Janusz Minkiewicz, Adam Mauersberger, Stanisław Jerzy Lec. W piwnicy Wandy Warskiej i Andrzeja Kurylewicza grano jazz. Do dziś mam płytę Nancy Wilson, którą na zdjęciu trzymam w ręku. A piesek nazywał się Kacperek i był pożyczony do sesji. O Vachonie pisano fotograf-poeta, mam nadzieję, ze zobaczą to Państwo w jego albumie.

1_VCH_Warszawa_004 3_VCH_Warszawa_018_p92_done 9_05640a 912c06346474368f856e250d0acc9e13 John Vachon, Poland 1946, Ruined shrine in Warsaw john_vachon_trzy_razy_polska_3 Vachon7-MG

 

Wiadomości

Waryński S.A. Grupa Holdingowa mecenasem nowego muralu

Warszawska Wola zyskała nowy mural. Praca autorstwa Tytusa Brzozowskiego, znanego, stołecznego muralisty powstała na przedwojennej kamienicy przy...

Warsaw UNIT „Obiektem bez barier”

Warsaw UNIT otrzymał certyfikat „Obiekt bez barier”, przyznawany przez Fundację Integracja. To potwierdzenie przystosowania budynku do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, ograniczoną mobilnością, rodziców z...

Hulajnogi Dott już dostępne w aplikacji FREE NOW w Warszawie i Trójmieście

FREE NOW, europejska platforma multimobilności, dokonała integracji hulajnóg marki Dott w swojej aplikacji dla polskich i zagranicznych użytkowniczek i...

Strażnicy miejscy z nowym wyposażeniem ratowniczym

Straż Miejska m.st. Warszawy została wyposażona w nowy sprzęt ratowniczy. Dzięki nowoczesnym defibrylatorom automatycznym oraz plecakom ratowniczym będą...

Na placu Grzybowskim powstanie kolejny wieżowiec!

W połowie grudnia belgijski deweloper Ghelamco złożył wniosek o pozwolenie na budowę 120 metrowej wysokości wieżowca w miejscu wyburzonego Teatru Żydowskiego...

Dworzec Zachodni ma dwa zadaszone perony

Podróżni na Warszawie Zachodniej korzystają z dwóch nowych peronów. Kolejny etap prac umożliwi organizację przejazdów między linią obwodową a linią radomską....

Polecane

Jak zaprojektować grafikę na witrynę sklepową?

Rozmowa z właścicielem firmy WYTNIJ-WKLEJ Łukaszem Kowalskim, jednej z najlepiej rozpoznawalnych firm na rynku Warszawskiej reklamy. Firma wytnij-wklej.pl...

Świąteczna atmosfera zawitała na Pragę. Koneser zaprasza na zimowe atrakcje

Pierwsze płatki śniegu już za nami, a święta za pasem. Zimowa aura wypełnia całą Warszawę, ale szczególnie w Centrum Praskim Koneser można poczuć...

Insta Przewodnik po Warszawie. Unikatowe miejscówki, których nie znajdziecie w standardowym informatorze turystycznym

Warszawa to nie tylko Pałac Kultury i Nauki, Łazienki Królewskie i Stare Miasto. To także kapliczki na Pradze-Północ, targ staroci na...

“Wola się zmienia” rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego.

Rozstrzygnęliśmy organizowany wspólnie z Browarami Warszawskimi konkurs fotograficzny „Wola się zmienia”. Wola jest obecnie jedną z najszybciej rozwijających się dzielnic, co...

Konkurs fotograficzny – Wola się zmienia

Dobrze wiemy, że wielu z Was potrafi świetnie fotografować Warszawę oddając jej niepowtarzalny charakter. Razem z Browarami Warszawskimi  (@browarywarszawskie) przygotowaliśmy konkurs...

Plac Konesera w nowej aranżacji. Jesień na warszawskiej Pradze pod znakiem literatury

Stołeczny plac Konesera zmienił się w bajkowe królestwo słów i literatury. Mieszkańcom i spacerowiczom od początku października towarzyszą kolorowe lampiony w...