REDAKCJA

REKLAMA

POLITYKA PRYWATNOŚCI

Warszawa 1945 według Vachona [Zdjęcia]

Strona główna Informacje Warszawa 1945 według Vachona

John Vachon trzykrotnie odwiedził Polskę: w 1947, 1956 i 1963 roku. Po raz pierwszy przyjechał do Polski na zlecenie UNRRA1, by dla amerykańskich mediów dokumentować pomoc finansowaną w ogromnej mierze przez Stany Zjednoczone. Amerykański fotoreporter wylądował w Warszawie 8 stycznia 1946.

Gruzy sięgały często pierwszego piętra. Fotograf został ulokowany w hotelu Central w Alejach Jerozolimskich, jednej z nielicznych wysp wśród wszechobecnych rumowisk. Skala zniszczeń przeraziła Amerykanina, uważał, że miasta nie da się odbudować. „Miasto wielkości Detroit, teraz w 90% całkowicie zniszczone” – wkrótce po przyjeździe napisał do żony. Wobec rozmiaru ruin fenomenem jest ówczesna liczba mieszkańców miasta – prawie pół miliona. Stosunkowo mało zniszczona Praga oraz miejscowości podwarszawskie nie mogły przyjąć wszystkich wracających, stąd życie skupiało się w granicach niewielkich w miarę zachowanych fragmentów, które stopniowo łączyły się z sobą oczyszczanymi trasami. Rozkwitające wbrew wszelkiemu rozsądkowi w unicestwionym – wydawałoby się – mieście życie zrobiło ogromne wrażenie na Vachonie. Jak pisał w liście do żony: „W ciągu pierwszych sześciu godzin poczułem się podobnie jak ludzie tego niesamowicie żywotnego miasta (…). Patrząc na ludzi, wiem, że to miasto jest wspaniałe (…). Gdziekolwiek się tu ruszyć, tylko ruiny domów bez dachów i większości ścian, a w tych rumowiskach mieszkający ludzie! Dworzec  kolejowy2, dokładnie naprzeciw mojego okna, miał być najwspanialszym dworcem w Europie, skończony na trzy miesiące przed inwazją. Został wysadzony w powietrze i teraz to wielka kupa zwalonych betonowych ścian, stalowych podpór, cegieł i szmat. Nie mogę czasem uwierzyć w widoczne tu ślady okrucieństwa, ani tego zrozumieć”.

Vachon poza Warszawą fotografował Wrocław, Gdańsk, Katowice i Kraków. Pozostawił po sobie również unikatowy cykl zdjęć dokumentujących przesiedlanie mieszkańców Kresów Wschodnich na tzw. Ziemie Odzyskane. Mimo uwiecznionych na kliszach dominujących ruin zdjęcia Vachona nie są zapisem zniszczeń, to również o wiele więcej niż dokumentacja pomocy udzielonej Polakom w ramach UNRRA. Fotografie są przede wszystkim opowieścią o ludziach, których determinacja w dążeniu do normalnego życia, nadzieja i odporność urzekły amerykańskiego fotoreportera.

Fotograf wrócił do Polski jeszcze dwukrotnie, w 1956 i 1963 roku, tym razem na zlecenie magazynu „Look”, który chciał przybliżyć swoim czytelnikom realia życia w naszym kraju. Z obu pobytów zachowały się zdjęcia dokumentujące zmiany, które zaszły od 1946 roku, m.in. absurdalnie królujący nad wciąż częściowo zniszczoną Warszawą Pałac Kultury oraz znane Vachonowi z pierwszej wizyty miejsca w stolicy jak choćby „Dziki Zachód”, okolice hotelu Polonia czy Małego Getta, a więc fragmenty miasta raczej niepokazywane turystom. Nadal jednak najbardziej interesowali go ludzie. Zdjęcia z kolejnych dekad są dalszym ciągiem tej samej, rozpoczętej w 1946 roku opowieści, której głównymi bohaterami są zwykli ludzie starający się normalnie żyć wbrew historii, mimo autorytarnego systemu i wciąż odczuwalnych skutków wojny. Wśród zdjęć wykonanych w czasie ostatniego, trzeciego pobytu szczególnie przykuwa uwagę portret młodziutkiej Beaty Tyszkiewicz, wschodzącej wówczas gwiazdy polskiego kina. Miałam 25 lat, kiedy John Vachon fotografował mnie na Rynku Starego Miasta – mówi aktorka. Nowo odtworzona starówka wyglądała inaczej, pusto, jak widać na zdjęciu: jeden autobus i jeden samochód. Na Starym Mieście mieszkali znani ludzie: Kazimierz Brandys, Janusz Minkiewicz, Adam Mauersberger, Stanisław Jerzy Lec. W piwnicy Wandy Warskiej i Andrzeja Kurylewicza grano jazz. Do dziś mam płytę Nancy Wilson, którą na zdjęciu trzymam w ręku. A piesek nazywał się Kacperek i był pożyczony do sesji. O Vachonie pisano fotograf-poeta, mam nadzieję, ze zobaczą to Państwo w jego albumie.

1_VCH_Warszawa_004 3_VCH_Warszawa_018_p92_done 9_05640a 912c06346474368f856e250d0acc9e13 John Vachon, Poland 1946, Ruined shrine in Warsaw john_vachon_trzy_razy_polska_3 Vachon7-MG

 

Wiadomości

Co będzie się działo w Pawilonie Tańca nad Wisłą?

Już wkrótce, miejsce znane warszawskiej publiczności jako Muzeum nad Wisłą, tymczasowa siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, zamieni się w Pawilon Tańca...

„Mahamaya Electronic Devices” Iwana Wyrypajewa zadebiutuje w warszawskim Teatrze Dramatycznym

Już 26 czerwca na deskach warszawskiego Teatru Dramatycznego odbędzie się premiera „Mahamaya Electronic Devices”, spektaklu autorstwa uznanego dramatopisarza i laureata Paszportu Polityki...

The Bridge wyrasta na nową wizytówkę Woli

Sylwetka The Bridge, nowego wieżowca Ghelamco, coraz mocniej wyróżnia się w panoramie Warszawy. Jego rozrzeźbiona bryła w większości jest już pokryta...

„Matsuri – Piknik z Kulturą Japońską” już w ten weekend!

W sobotę, 22 czerwca br., na terenie Służewskiego Domu Kultury odbędzie się „Matsuri - Piknik z Kulturą Japońską”. To niezwykłe wydarzenie stanowi...

SCT już od początku lipca. ZDM podpowiada jak zarejestrować stary samochód bez kolejki!

W pierwszym etapie wdrażania SCT w Warszawie zdecydowana większość pojazdów spełnia jej wymogi i nie potrzebuje żadnej nalepki, wniosku czy zgłoszenia....

Najwyższy budynek Poznania AND2 już na finiszu

W najwyższym budynku Poznania swoją siedzibę będą miały międzynarodowe, rozpoznawalne korporacje i polskie firmy z silną rynkową pozycją. W prestiżowym biurowcu...

Polecane

Jakie są ceny biur na wynajem w topowych lokalizacjach w Warszawie?

Przy wyborze lokalizacji trend jest niezmienny od lat, bowiem wśród najchętniej wybieranych dzielnic biurowych w Warszawie są Wola i Śródmieście. Świadczy o...

Weekend poza Warszawą, czyli najlepsze pomysły na krótki wypoczynek poza stolicą

Czasami najpiękniejsze przygody kryją się tuż za rogiem. Dla tych, którzy chcą oderwać się od rutyny i zgiełku stolicy, mamy kilka inspirujących...

XV WARSZAWSKIE TARGI MIESZKANIOWE DOM 2024

Już za 2 tygodnie (8-9.06.2024 ) w Pałacu Kultury i Nauki odbędą się Warszawskie Targi Mieszkaniowe DOM 2024. To już piętnasta edycja...

Zbliżają się Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie!

Targi Książki w Warszawie odbędą się w dniach od 23 do 26 maja br. w Pałacu Kultury i Nauki i na placu...

II edycja Festiwalu Fotoforma już w czerwcu!!

Nadchodzi II edycja Festiwalu Fotoforma! Już 13 i 14 czerwca 2024 r. to wyjątkowe wydarzenie ponownie zagości na PGE Stadionie Narodowym w...

Popularna marka wkracza do Centrum Praskiego Koneser. Green Caffè Nero wzbogaca ofertę gastronomiczną kompleksu

25 kwietnia 2024 roku w Centrum Praskim Koneser – największym, zrewitalizowanym kompleksie mixed-use w Warszawie – otworzy się popularna i ceniona przez...