W upalne niedzielne popołudnie w warszawskich Łazienkach Królewskich otwarto wyjątkowe miejsce. To Pawilon Wspólnoty, który jest efektem wspólnej pracy studentów, wykładowców, instytucji kultury, sponsorów — z Grupą Arche na czele — i osób zaangażowanych społecznie. Dostępna dla wszystkich konstrukcja ma m.in. stać się przestrzenią dialogu, spotkania i współdziałania, będącą materialnym wyrazem idei wspólnoty, edukacji oraz odpowiedzialności za otaczający nas świat. Projekt wpisuje się w strategię odpowiedzialnego inwestowania Grupy Arche.
W tym roku po raz czwarty z kolei studenci i wykładowcy Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej stworzyli w Muzeum Łazienki Królewskie wyjątkowy obiekt. Tym razem w ramach projektu „Stawiamy_” nieopodal Ermitażu powstał Pawilon Eksperymentu. Autorzy projektu pragnęli tym samym wykreować w historycznej przestrzeni Muzeum Łazienki Królewskie miejsce otwartej integracji, które nie narzuca sztywnych ram, lecz w świcie mocnej polaryzacji w niewymuszony sposób zaprasza przechodniów do zatrzymania się i podjęcia dialogu.
— To dla nas projekt społeczny angażujący studentów architektury do stworzenia przestrzeni dla ludzi i lokalnej społeczności. Obecnie pawilon został zbudowany na terenie Łazienek Królewskich w Warszawie, natomiast docelowo swoje miejsce ma zarezerwowane na terenie Królewskiej Papierni w Konstancinie-Jeziornie. Zależało nam wspólnym wypracowaniu projektu opartego na łączeniu ludzi i tworzeniu więzi społecznych a w szczególności ma być to miejsce wspierające osoby wykluczone. Pawilon powstał również przy współudziale pracowników Fundacji Lenny Grochowskiej, gdzie osoby z niepełnosprawnością zaangażowały się wspólnie ze studentami w wykonanie lampionów i dekoracji do pawilonu. Forma pawilonu w pełni odpowiada na postawione cele, gdyż jest to stół z charakterystycznym zadaszeniem, tworzącym niczym kadłub statku sklepienie nad działaniami, które będą odbywały się w przyszłość poniżej. Osobiście bardzo się cieszę, że mogłem po latach wrócić, i odnowić kontakty z profesorami uczelni, którą ukończyłem. To dla mnie osobiście duża nobilitacja do tego, żeby wspierać niesamowicie zaangażowanych wykładowców, jak choćby profesor Anna Wierzbicka — wyjaśnia Piotr Grochowski główny architekt Arche.
Tegoroczny obiekt przynosi także wyraźną rewolucję architektoniczną w historii projektu. O ile trzy poprzednie pawilony wznoszone w Muzeum Łazienki Królewskie opierały się na strukturach centralnych i symetrycznych, o tyle ten — jako pierwszy — będzie podłużny i niesymetryczny. Ta liniowa forma ma w nowy sposób współgrać z otoczeniem i prowokować inne niż dotychczas interakcje między użytkownikami. Hasłem przewodnim tegorocznej odsłony projektu „Stawiamy_” stał się szeroko pojęty eksperyment — zarówno w wymiarze społecznym, jak i formalno-konstrukcyjnym.
— Nasza strategia, czyli tzw. „impact investing” od lat z sukcesem łączy osiąganie celów finansowych z generowaniem mierzalnych korzyści społecznych i środowiskowych. Ratujemy nie tylko zapomniane często poprzemysłowe obiekty historyczne, ale też przywracamy do życia społeczności i grupy wykluczone. Nasze motto określamy zdaniem — łączymy sprzeczności, ufamy wszystkim, zmieniamy siebie! W przypadku Pawilonu Eksperymentu szczególnie identyfikujemy się z główną ideą tego projektu, czyli koncepcja wspólnego stołu. W świecie zdominowanym przez relacje cyfrowe i ekrany smartfonów pawilon ma stanowić fizyczny, bezpretensjonalny pretekst do spotkania twarzą w twarz. To koncepcja budowania więzi, integracji społecznej oraz dzielenia się – zarówno w wymiarze domowym, jak i społecznym, czy kulinarnym. To otwarta przestrzeń spotkań, dialogu i solidarności. Dodatkowo usytuowanie projektu w Łazienkach Królewskich nadaje obiektowi dodatkowy wymiar – nie konkuruje z zabytkowym otoczeniem, lecz wchodzi z nim w dialog. Stanowi pomost między historią a współczesnością, ucząc, że prawdziwy rozwój wynika z rozumienia miejsca i czasu. A po zakończeniu jego ekspozycji w ramach gospodarki cyrkularnej konstrukcja zostanie przeniesiona na teren naszej inwestycji tj. Królewskiej Papierni w Konstancinie, gdzie będzie mogła służyć przez kolejne lata — mówi Adam Białas, dyrektor ds. komunikacji i operacji (COO) i rzecznik prasowy Grupy Arche S.A.
Warto dodać, że przedsięwzięcie stanowi część projektu pod hasłem „Stawiamy_”, którego inicjatorką jest prof. dr hab. inż. arch. Anna Maria Wierzbicka. W jego ramach jako pierwszy powstał Pawilon Wolności, prezentowany w Muzeum Łazienki Królewskie w 2023 r. Drugi był Pawilon Przyszłości z 2024 r., a trzeci — Pawilon Wspólnoty z 2025 r. Pawilon Eksperymentu był częścią międzynarodowej konferencji naukowej „Architektura Wyzwań. Eksperyment w Przestrzeni — Przestrzeń Eksperymentu”. Pawilon Wspólnoty znajduje się w Łazienkach Królewskich w Warszawie za budynkiem Ermitażu (ul. Myśliwiecka 1A). Dostępny będzie do końca września, a potem trafi na teren, rewitalizowanej przez Arche — Królewskiej Papierni w Konstancinie-Jeziornie koło Warszawy.
