SERWIS O ŻYCIU W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ I ARCHITEKTURZE

REDAKCJA

REKLAMA

Dworzec Warszawa-Śródmieście jest zabytkiem

Strona główna Infrastruktura Dworzec Warszawa-Śródmieście jest zabytkiem

W sylwestra do rejestru zabytków został wpisany Dworzec Warszawa-Śródmieście. Wojewódzki konserwator podjął tę decyzję ze względu na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe obiektu.

Dworzec Warszawa-Śródmieście został wzniesiony w latach 1954-1955 według projektu Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka. Był to zarazem pierwszy zrealizowany projekt dworca ww. duetu architektów. Wnętrza zrealizowano w latach 1962-1963 według projektu opracowanego przez zespół Zakładów Artystyczno-Badawczych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem Jerzego Sołtana.

O lokalizacji i formie dworca zadecydowała częściowo możliwość wykorzystania fragmentów konstrukcji Dworca Głównego i koncepcja zagospodarowania terenów wokół Pałacu Kultury i Nauki. Z uwagi na konieczność przykrycia wykopu wymuszoną zaplanowanym na lipiec 1955 r. otwarciem Pałacu, w pierwszym etapie prac zrealizowano pawilony i halę peronową w stanie surowym Obiekt oddano do użytku dopiero po ukończeniu wnętrz 29 września 1963 r., wraz z pozostałymi przystankami lewobrzeżnej Warszawy, zaś w późniejszym czasie otwarto łącznik z halą peronową Dworca Centralnego.

Koncepcję wnętrz dworcowych opracował w latach 1960-62 zespół Zakładów Artystyczno-Badawczych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie powołanych do życia w 1954 przy Wydziale Architektury Wnętrz jako placówka badawczo-projektowa. Na czele grupy projektantów stanął Jerzy Sołtan wraz ze Zbigniewem Ihnatowiczem, a za poszczególne zagadnienia odpowiadali m.in.: Lech Tomaszewski (zagadnienia konstrukcyjne), Wojciech Fangor (opracowanie plastyczne), Bogusław Smyrski (informacja wizualna). Był to kompleksowy projekt, obejmujący koncepcję architektoniczno-estetyczną, wzornictwo, komunikację wizualną oraz zagadnienia akustyczne ze szczególnym zwróceniem uwagi na badanie wizualnych doznań pasażerów przemieszczających się w przestrzeni dworca i poruszających się pociągiem. Dworzec oferować miał wnętrze świetliste, urozmaicone intensywnymi akcentami mozaik, a kolorystyka, zabiegi fakturalne i rozproszone oświetlenie miały za zadanie zacierać wrażenie przebywania w podziemiu.

Dworzec zachował najważniejsze elementy swej struktury przestrzennej oraz rozwiązania wykończeniowe istotne dla odbioru całości. Pawilony z 1955 roku, poddane remontowi w 2014 roku, zachowały nieprzekształconą formę architektoniczną, okładziny i formy ślusarki okiennej. Przetrwały również elementy wykończeniowe i estetyzujące wnętrz, mimo że ekspozycja kompozycji ceramicznych została w większości zakłócona wtórną zabudową sukcesywnie wprowadzaną w wolne przestrzenie oraz wskutek wyodrębnienia nowych pomieszczeń.

Dworzec Warszawa-Śródmieście powstał przy współpracy kolejowej pracowni projektowej oraz środowiska twórców Akademii Sztuk Pięknych i w ówczesnych warunkach oferował optymalne rozwiązania zarówno pod względem funkcjonalno-komunikacyjnym jak i estetyczno-użytkowym a dwuetapowy proces realizacji obiektu unaocznia głębokie przemiany stylistyczne w dziedzinie architektury obiektów publicznych. Obiekt stanowi ilustrację tendencji w architekturze l. 50. i 60. XX w. będąc zarazem indywidualną kreacją zespołu wybitnych konstruktorów, architektów, artystów i projektantów jako przykład nowatorskich rozwiązań z zakresu architektury wnętrz, wzornictwa i materiałoznawstwa. Jego realizacja jest także istotnym elementem długofalowego i wieloetapowego projektu regulacji i usprawnienia warszawskiego węzła kolejowego a także kształtowania rozwiązań komunikacyjnych ścisłego centrum stolicy.

Zarazem Dworzec Warszawa-Śródmieście zarówno w części naziemnej jak i podziemnej prezentuje wysokie walory artystyczne. Wizualnie zestrojone z sylwetką Pałacu Kultury i Nauki i wpisane w osiowy układ placu skromne bryły pawilonów, zachowane w niemal niezmienionym kształcie stanowią przykład zmodernizowanej wersji socrealizmu. Walory wnętrz uwidaczniają się w opracowaniu poszczególnych komponentów hali peronowej, przestronnych westybuli kasowych, a przede wszystkim w świadomie stosowanych kontrastach materiałów: wystroju kamieniarskiego zestawionego z surową fakturą betonu żwirowego i modnym materiałem ceramicznym a także z eksperymentalnymi tworzywami o właściwościach absorbujących dźwięk.

Szczególną okoliczność stanowi fakt, iż dworzec był prestiżową realizacją grupy projektowej Zakładów Artystyczno-Badawczych znakomicie ilustrującą założenia projektowe pracowni kładącej nacisk na integrację sztuk i kształtowanie bodźców wizualnych. Jest zarazem jedyną zachowaną w tak dobrym stanie realizacją zakładów, z których większość nie przetrwała bądź uległa daleko idącym przekształceniom (Ośrodek Sportowy „Warszawianka”, Bar „Wenecja”, Dom Towarowy DUKAT w Olsztynie).

Fot. MWKZ

Masz newsa? Interesujesz się inwestycjami w Warszawie? Pisz do nas na adres: redakcja@nowawarszawa.pl Śledź nas na bieżąco na Facebooku.

Wiadomości

Blisko 30 tys. pracowników oświaty chce się zaszczepić

Ponad 70 proc. warszawskich nauczycieli i 65 proc. pracowników administracji i obsługi jest zainteresowanych szczepieniem ochronnym przeciw COVID-19.

Warszawa przygotowana na mroźny weekend

Meteorolodzy zapowiadają opady śniegu i mrozy dochodzące do -21°C w nocy i -14°C w dzień. Służby miejskie są w pogotowiu...

Radni zatwierdzili nazwy nowych stacji metra

Stacja C04 przy skrzyżowaniu ulic Górczewskiej i Powstańców Śląskich będzie się nazywała Bemowo, a kolejna, w pobliżu centrum handlowego Wola Park,...

Ruszają prace konserwatorskie zabytkowych Szklarni Ulricha

Rozpoczynają się prace konserwatorskie Szklarni Ulricha przy budynku Wola Parku. Szklarnie stanowią część restaurowanego kompleksu zabytkowych Ogrodów Ulricha, które otworzą...

PHN rozpoczyna kolejną inwestycję mieszkaniową w Warszawie

Polski Holding Nieruchomości rozpoczyna kolejną inwestycję mieszkaniową w Warszawie przy ul. Instalatorów 21. W styczniu ruszają prace budowalne, które...

Drogowcy pokazali tunel pod Ursynowem

Na Ursynowie znikają ślady po wielkim wykopie, jaki pojawił się wraz z rozpoczęciem budowy Południowej Obwodnicy Warszawy w ciągu drogi...

Polecane

Zimowe szaleństwo na Pradze. Piruet zaprasza na lodowisko do Konesera

W świątecznej scenerii Placu Konesera pojawiło się lodowisko na świeżym powietrzu, które będzie otwarte aż do końca lutego. Podczas  przerwy świątecznej...

Wydruki zdjęć Warszawy

Przez lata fotografowaliśmy rosnącą panoramę Warszawy. Zebraliśmy pokaźną kolekcję fotografii stolicy, a teraz chcielibyśmy zaoferować najlepsze zdjęcia w postaci wydruków...

Rozpoczyna się Artystyczna Jesień w praskim Koneserze. Kilkaset wydarzeń dla dzieci i dorosłych.

Przed nami Artystyczna Jesień w Centrum Praskim Koneser, podczas której można będzie bezpłatnie uczestniczyć w wielu wydarzeniach. Do końca roku na...

Tulipan House – aplikacja dla najemcy przyszłością biurowców?

Wyobraź sobie, że w poniedziałek rano wchodzisz do biurowca, w którym pracujesz. Co czujesz? Czy jest to miejsce, o którym możesz powiedzieć,...

Zakończyło się Lato Konesera – cykl wakacyjnych imprez kulturalno-rozrywkowego centrum stolicy

Lato Konesera było niezwykle popularne wśród mieszkańców Warszawy i turystów. W ramach cyklu, zorganizowanego na terenie Centrum Praskiego Koneser od początku...

Wolskie Rotundy według Danuty Karsten

Danuta Karsten stworzyła w Warszawie niezwykle spektakularną instalację w Wolskich Rotundach, na terenie byłej gazowni, zatytułowaną „Stałość w ulotności”.