REDAKCJA

REKLAMA

POLITYKA PRYWATNOŚCI

Wystawa internetowa: Dwa Światy. Losy mieszkańców Warszawy wysiedlonych do Krakowa

Strona główna Informacje Wystawa internetowa: Dwa Światy. Losy mieszkańców Warszawy wysiedlonych do Krakowa

Jakże nienawidziłam wtedy Krakowa, za jego zamknięte drzwi ciepłych niezburzonych domów, za samotność, za inność, za odległość od mojej Warszawy, za jej gruzy… A równocześnie wdzięczna mu byłam w głębi serca za możność nauki, której bardzo byłam spragniona po tylu latach.
Warszawianka z Krakowa (Zbiór pamiętników nadesłanych na konkurs „Czym był i czym jest dla mnie Kraków” 1970, Zbiory Polskiego Towarzystwa Socjologicznego – Oddział w Krakowie)

5 października 1944 r. do Krakowa, stolicy i drugiego co do wielkości ośrodka miejskiego Generalnego Gubernatorstwa, przybył pierwszy transport wysiedlonych ze swojego miasta warszawiaków. Tylko tego dnia przywiezionych zostało 3700 osób. Często ich jedynym bagażem była torba z przedmiotami uratowanymi przed grabieżą i ubranie, w którym zostali wygnani z domów.
Kapitulacja Warszawy oznaczała gehennę dla tysięcy jej mieszkańców. Wysiedleni na rozkaz Hitlera z miasta przeznaczonego do unicestwienia, znaleźli się w dramatycznej sytuacji. Żołnierze walczący w powstaniu zostali osadzeni w obozach jenieckich, zaś cywilni mieszkańcy zburzonego miasta trafiali do obozów koncentracyjnych, byli wywożeni na roboty do Rzeszy lub kierowani do innych ośrodków miejskich, trafiając pod opiekę miejscowej ludności lub organizacji charytatywnych. Z racji liczby wysiedleńców zadanie udzielenia im pomocy było największym tego rodzaju wyzwaniem, jakiemu należało sprostać w czasie okupacji na ziemiach polskich.

Kraków tymczasem napełniał się po brzegi napływającymi z Warszawy uciekinierami. Każdy wyobrażał sobie, że tam jedynie znajdzie jakiś przytułek, zatrudnienie lub co najmniej opiekę. Nie liczono się, a raczej nie zdawano sobie sprawy, że właśnie Kraków stał się od dłuższego czasu miastem do niemożliwego stopnia przeludnionym, że w nim skoncentrowane były władze wszelakiego autoramentu, że wreszcie przewidywanym był jako punkt oparcia dla wojska, i to wojsko żądało od władz cywilnych opróżnienia całych dzielnic specjalnie dla celów wojskowych, a także z tymi celami związanego wysiedlenia wszystkich nie mających specjalnego powodu do przebywania w tym mieście. Zameldowanie i otrzymanie prawa zamieszkiwania, chociażby nawet czasowo, było związane z tysięcznymi formalnościami i nieraz zupełnie niemożliwe do uzyskania. Niemniej, a może tym bardziej te mieszkania, które były niezapełnione po brzegi, wypełniały się szybko, a każdy z nas, który miał dużo znajomych, a przede wszystkim nie miał serca odmówić, gdy jeszcze miał wolny chociażby kawałek podłogi na ułożenie się na noc.
Adam Ronikier, Pamiętniki 1939-1945, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2001.

Przygotowana przez Archiwum Narodowe w Krakowie prezentacja pokazuje mało znany aspekt konsekwencji powstania warszawskiego, jakimi były wysiedlenia i cierpienia warszawskiej diaspory podczas ostatnich trudnych wojennych miesięcy. Pokazuje historię spotkania warszawiaków z Krakowem przez pryzmat zachowanych w Archiwum Narodowym w Krakowie źródeł, począwszy od suchych statystycznych zestawień po dramatyczne listy uchodźców. Spotkanie wypędzonych jesienią 1944 roku z ruin swojego miasta, ograbionych warszawiaków z mieszkańcami Krakowa, na których wojna nie odcisnęła aż takiego piętna, było spotkaniem dwóch światów. Wystawa prezentowana jest w przestrzeni internetowej na stronie Archiwum Narodowego w Krakowie.
Zapraszamy: http://www.ank.gov.pl/dwaswiaty/index.html

MI 23a10

Wiadomości

Kolejne firmy stawiają na LIXA E

Do grona najemców budynku LIXA E dołączył czołowy producent systemów aluminiowych w Europie – spółka Aluprof SA. Na...

Nowy budynek Centrum Sportu i Rekracji UW powstanie na Ochocie

Nawiązanie do otaczającej przestrzeni, optymalny układ pomieszczeń, oszczędne środki wyrazu. Tymi cechami charakteryzuje się zwycięski projekt budynku Centrum Sportu i Rekreacji...

Przyjęto standard pielęgnacji stołecznych drzew

W stolicy zaczął obowiązywać czwarty standard zarządzania zielenią. Tym razem miejskie jednostki będą stosować się do wytycznych związanych z pielęgnacją i...

Freundschaft nowym najemcą N21

Freundschaft nowym najemcą N21Freundschaft dołączy do grona najemców biurowca N21. Agencja reklamowa już w maju br. wprowadzi się do swojego nowego...

Yareal rozpoczyna sprzedaż mieszkań w nowym bloku w SOHO by Yareal

Yareal rusza ze sprzedażą 180 mieszkań w kolejnym budynku powstającym w ramach projektu mixed-use SOHO by Yareal...

Dantex wprowadza do oferty finałowy etap inwestycji Ursus Vita

Firma Dantex wprowadziła do oferty finałowy etap inwestycji Ursus Vita. Dzielnica znana z bezpieczeństwa, zielonych przestrzeni i atrakcyjnych kosztów życia przyciąga...

Polecane

Bieg Na Szczyt Rondo 1 próbą generalną przed mistrzostwami świata

16 marca odbędzie się 12. edycja Biegu Na Szczyt Rondo 1, czyli kultowego biegu po schodach na 37. piętro warszawskiego biurowca...

Od Służewa do Szpiegowa: osiedle Służew nad Dolinką

Służew nad Dolinką to bez wątpienia jedno z najbardziej wyjątkowych osiedli w Warszawie, mimo że niemal identyczne bloki znaleźć można...

XIV Warszawskie Targi Mieszkaniowe Dom 2024

Już za 2 tygodnie (17-18.02.2024 ) w Pałacu Kultury i Nauki odbędą się Warszawskie Targi Mieszkaniowe DOM 2024. To już czternasta...

Po drodze do szczęścia Macieja Hamerlińskiego. Zaproszenie na spotkanie z autorem

2 lutego o godz. 19.00 na terenie Toru Wyśigów Konnych odbędzie się spotkanie z Maciejem Hamerlińskim, którego książka Po drodze...

Nagroda Architektoniczna Prezydenta Warszawy – ruszyły zgłoszenia

Biurowiec, szkoła, a może park? Od dziś warszawianki i warszawiacy mogą zgłaszać swoje ulubione miejsca i inwestycje w mieście do jubileuszowej...

Skyliner Everest Run już w lutym – ruszyły zapisy

Już niebawem wystartuje VIII edycja charytatywnego wydarzenia Everest Run. 24-godzinny bieg po schodach po raz drugi odbędzie się w warszawskim...