Utrzymanie obowiązku zapewnienia 1,5 miejsca parkingowego na każde nowe mieszkanie może znacząco zwiększać koszty inwestycji budowlanych, szczególnie w gęsto zabudowanych obszarach miejskich. To z kolei może przełożyć się na dalszy wzrost cen mieszkań. Mimo apeli samorządów, Sejm nie zdecydował się na uchylenie przepisu. Teraz kluczowa decyzja leży po stronie Senatu, który 16 lipca 2025 r. rozpatrzy projekt zmiany ustawy w tym zakresie.
9 lipca 2025 r. Sejm pomimo apeli samorządowców nie uchylił obowiązku zapewnienia co najmniej 1,5 miejsca parkingowego na każde mieszkanie w nowopowstających budynkach wielorodzinnych. Co może przyczynić się do jeszcze wyższych cen mieszkań.
Problematyka obowiązku 1,5 miejsca parkingowego z punktu widzenia miast w Polsce
Obecny przepis, wymuszający utrzymanie obowiązku 1,5 miejsca parkingowego na mieszkanie, był przez lata przedmiotem ożywionych dyskusji i kontrowersji. Z punktu widzenia polskich miast, wiązał się on z szeregiem problemów. Po pierwsze, w centrach miast i na terenach o wysokiej intensywności zabudowy, znalezienie wystarczającej przestrzeni na wymaganą liczbę miejsc parkingowych jest często niemożliwe lub wiąże się z koniecznością budowy drogich parkingów podziemnych. To z kolei podnosi koszty realizacji inwestycji. Finalnie przekłada się to na wyższe ceny mieszkań. Po wtóre, wymóg dużej liczby miejsc parkingowych sprzyja „betonozie” – tworzeniu rozległych, betonowych placów kosztem terenów zielonych, rekreacyjnych czy przestrzeni publicznych. To negatywnie wpływa na estetykę miast, bioróżnorodność i jakość życia mieszkańców.
Nowa wizja miast i promowanie transportu samochodowego
Utrzymanie obowiązku powstawania i dostępność dużej liczby miejsc parkingowych powoduje, że mieszkańcy korzystają z samochodu, nawet na krótkich dystansach. To z kolei prowadzi do zwiększenia natężenia ruchu, korków, zanieczyszczenia powietrza i hałasu. Dodatkowo, nadmierna liczba miejsc parkingowych może osłabiać motywację do inwestowania w rozwój transportu publicznego, ścieżek rowerowych i infrastruktury dla pieszych.
Miasta potrzebują elastycznego podejścia do planowania przestrzennego
Obowiązek 1,5 miejsca parkingowego jest sztywnym wymogiem, który nie uwzględnia specyfiki poszczególnych lokalizacji, dostępności transportu publicznego, czy preferencji mieszkańców. W efekcie, w miejscach doskonale skomunikowanych, gdzie samochód nie jest niezbędny, inwestorzy i miasta muszą zapewniać dodatkowe miejsca parkingowe. Dlaczego?
Godzi się zauważyć, że współczesne miasta dążą do większej elastyczności i możliwości adaptacji do zmieniających się potrzeb i technologii. Obowiązek parkingowy jest anachronizmem w obliczu rosnącej popularności car-sharingu, hulajnóg elektrycznych czy w przyszłości autonomicznych pojazdów.
Dylematy finansowe dla samorządów
Paradoksalnie koszty związane z utrzymaniem i konserwacją infrastruktury parkingowej, nawet tej prywatnej, spadają często na miasta, pośrednio np. poprzez konieczność rozbudowy dróg dojazdowych czy sieci kanalizacyjnych. Nie bierze się pod uwagę, że przestrzeń przeznaczona na parkingi mogłaby zostać wykorzystana na cele społeczne, takie jak usługi, handel, zieleń czy miejsca spotkań.
Perspektywy na przyszłość po zniesieniu obowiązku
Zniesienie obowiązku 1,5 miejsca parkingowego stwarza polskim miastom nowe możliwości. Miasta zyskają swobodę w dostosowywaniu wymagań parkingowych do lokalnych uwarunkowań,
co pozwoli na bardziej efektywne wykorzystanie przestrzeni. Mniejsza liczba miejsc parkingowych może zachęcać mieszkańców do korzystania z transportu publicznego, rowerów i pieszych wędrówek, co przyczyni się do zmniejszenia korków i poprawy jakości powietrza. Zniesienie obowiązku otworzy drzwi dla nowych koncepcji urbanistycznych, takich jak wspólne parkingi, strefy o ograniczonym ruchu samochodowym czy inwestycje w infrastrukturę dla pojazdów elektrycznych. Brak sztywnego obowiązku spowoduje mniejszą presję na budowę rozległych parkingów, a dodatkowo może przyczynić się do racjonalizacji kosztów realizacji inwestycji mieszkaniowych, co potencjalnie może wpłynąć na większą dostępność mieszkań.
Oczywiście, zniesienie obowiązku nie oznacza całkowitego zaniku parkingów. Miasta będą musiały wypracować własne, lokalne polityki parkingowe, uwzględniające zarówno potrzeby mieszkańców, jak i cele zrównoważonego rozwoju. Kluczowe będzie tu dialog z mieszkańcami i ekspertami, aby nowe rozwiązania były optymalne i służyły budowaniu lepszych, bardziej przyjaznych i zielonych miast.
Jakie będzie stanowisko komisji senackich i Senatu RP?
16 lipca 2025 r. , a wiec w przyszłym tygodniu kwestią uchylenia obowiązku 1,5 miejsca parkingowego dla nowobudowanych mieszkań będą zajmowały się komisje senackie. Na ten dzień zaplanowane jest posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej, Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, Komisji Infrastruktury. Komisje te zajmą się rozpatrzeniem ustawy o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 392, druki sejmowe nr 1382, 1078, 1319 i 1410).
Trzeba mieć nadzieję, że senatorowie przychylą się postulatów samorządów i uchylą ten anachroniczny obowiązek, a miasta zyskają większą elastyczność w planowaniu przestrzennym.
