Urban Land Institute Poland opublikował raport New Urban Poland – opracowanie pokazujące, że polskie projekty typu urban destinations wykształciły już własny, spójny format rozwoju: zakorzeniony w istniejącej substancji, wielofunkcyjny, publicznie dostępny i pomyślany nie jako pojedyncza inwestycja, lecz jako pełnoprawny fragment miejskiej tkanki. Na przykładzie 14 projektów z Warszawy, Łodzi, Poznania, Gdańska, Gdyni i Wrocławia publikacja pokazuje, jak dawne tereny przemysłowe, poprzemysłowe i śródmiejskie zostały przekształcone w miejsca łączące mieszkania, pracę, kulturę, gastronomię, usługi i przestrzeń publiczną.
– „New Urban Poland” to próba uchwycenia zmiany, która dokonała się niemal na naszych oczach. W ciągu jednego pokolenia zaniedbane tereny przemysłowe stały się jednymi z najbardziej interesujących i wielowymiarowych przestrzeni miejskich w kraju. Chcieliśmy pokazać, że nie są to przypadkowe sukcesy, lecz zjawisko o wyraźnej skali, logice i znaczeniu inwestycyjnym – mówi Maximilian Mendel, członek ULI Poland, partner zarządzający w Sphere Asset Management, lead editor i współautor raportu.
Publikacja ukazuje, że najbardziej interesujące projekty nieruchomościowe powstające dziś w Polsce coraz częściej nie są definiowane przez pojedynczą funkcję, lecz przez ambicję tworzenia autentycznych miejskich destynacji. Autorzy pokazują, że ten model nie jest już serią odosobnionych wyjątków, ale coraz wyraźniej ugruntowanym formatem rozwoju polskich miast.
– Przez lata o polskich miastach opowiadano głównie przez pryzmat szybkiego wzrostu i nadrabiania zaległości. Ten raport pokazuje coś więcej: dojrzewanie własnego modelu rozwoju miejskiego, w którym projekty prywatne coraz częściej tworzą pełnoprawne fragmenty miasta, a nie tylko pojedyncze inwestycje – mówi Marcin Juszczyk, przewodniczący ULI Poland.
Raport analizuje 14 kluczowych projektów, które w ciągu ostatnich 25 lat pomogły wykształcić w Polsce spójny, rozpoznawalny i sprawdzony format rozwoju miejskiego. Pokazuje też, że urban destinations nie są już serią odosobnionych wyjątków, lecz coraz wyraźniej ugruntowanym modelem kształtowania miasta.
- Złożoność programu – projekty tego typu łączą co najmniej cztery klasy aktywów, a najczęściej sześć lub więcej. Ich siła nie polega jednak na prostym zestawieniu funkcji, ale na tym, że wzajemnie się one wzmacniają: biura budują ruch w ciągu dnia, mieszkania wprowadzają stałą obecność mieszkańców, a gastronomia i kultura wydłużają życie miejsca poza godzinami pracy.
- Współpraca sektora prywatnego i publicznego – powodzenie tych realizacji zależy od współdziałania inwestorów, samorządów i otoczenia instytucjonalnego, w tym planowania przestrzennego, ochrony konserwatorskiej oraz inwestycji publicznych.
- Integracja z tkanką miasta – najlepiej rozwinięte urban destinations nie funkcjonują jako zamknięte destynacje, lecz jako integralne części miasta, łączące mieszkanie, pracę i czas wolny w jednej, otwartej strukturze.
- Zakotwiczenie w dziedzictwie – fundamentem tego formatu są istniejące budynki i miejsca: ceglane elewacje, kominy, hale przemysłowe czy brukowane dziedzińce nadają projektom autentyczność i tożsamość przestrzenną trudną do osiągnięcia w inwestycjach budowanych od zera.
- Długi horyzont realizacji – są to przedsięwzięcia rozwijane latami, a często dekadami: od pionierskich projektów z początku lat 2000. po współczesne, wieloetapowe realizacje, które nadal się rozwijają.
– O sile polskich urban destinations nie decyduje wyłącznie miks funkcji, ale także warstwa kulturowa, która nadaje tym miejscom charakter, pamięć i rozpoznawalność. W polskich projektach bardzo często to właśnie dziedzictwo, program kulturalny i umiejętność budowania doświadczenia wokół miejsca sprawiają, że inwestycja staje się częścią miasta, a nie tylko adresem na mapie – uważa Kuba Snopek, członek Urban Destinations Product Council w ULI Poland, partner zarządzający w Direction, współredaktor i współautor raportu.
To właśnie połączenie miksu funkcji z wyrazistą warstwą kulturową sprawia, że polskie urban destinations zyskują własny, rozpoznawalny charakter. Jednocześnie jest to format, który coraz mocniej przyciąga uwagę międzynarodowego środowiska nieruchomościowego i urbanistycznego.
– Z europejskiej perspektywy Polska stała się jednym z najciekawszych laboratoriów miejskiej transformacji. Raport pokazuje, że urban destinations rozwijane w polskich miastach łączą dziedzictwo, miks funkcji i długoterminowe myślenie o mieście w sposób, który zasługuje na uwagę międzynarodowego środowiska nieruchomościowego – mówi Simon Chinn, ULI Europe, Research & Advisory Services.
