REDAKCJA

REKLAMA

POLITYKA PRYWATNOŚCI

Kościół z Nowogrodzkiej w rejestrze zabytków. Obok stanie wieżowiec!

Strona główna Nieruchomości Kościół z Nowogrodzkiej w rejestrze zabytków. Obok stanie wieżowiec!

Zabudowania parafii świętej Barbary przy Nowogrodzkiej 51 wraz z kościołem i plebanią trafiły do rejestru zabytków. O wpis wnioskowała archidiecezja warszawska, która wspólnie z BBI Development chce obok wybudować wieżowiec.

Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzję o wpisie do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego podjął jeszcze przed Bożym Narodzeniem. Do rejestru wpisano budynki Kościoła św. św. Piotra i Pawła, położonego przy ul. Nowogrodzkiej 51 w Warszawie, wraz z ogrodzeniem posesji i fragment muru z reliktem d. kostnicy i stacjami Drogi Krzyżowej oraz historyczny teren dawnego Cmentarza Świętokrzyskiego i Parafii św. Barbary w granicach ww. ogrodzenia, z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe obiektu. Postępowanie przeprowadzone zostało na wniosek Archidiecezji Warszawskiej.

Cmentarz Świętokrzyski wytyczono w 1781, a do 1783 wzniesiono kaplicę przycmentarną pw. św. Barbary, zachowaną do dziś. Ograniczona obszarowo nekropolia na Koszykach osiągnęła w 1823 r. liczbę 100 tys. pochówków. W 1836 r. ostatecznie zakazano dalszego grzebania zmarłych. Opuszczone miejsce popadało w ruinę, w 1860 r. cmentarz likwidowano. Po ekshumacjach, część mogił przeniesiono w sąsiedztwo kaplicy św. Barbary a tablice wmontowano w mur, rozbierając stopniowo katakumby, teren zaś uporządkowano i obsadzono drzewami.

Powyższe działania dały początek założonej w 1866 r. parafii, z pierwszą siedzibą w wyremontowanej kaplicy św. Barbary i z nowo wybudowaną parterową plebanią na terenie przylegającym do ul. Nowogrodzkiej. W latach 1883-1886 wzniesiony został kościół pw. św. św. Piotra i Pawła. Równocześnie wybudowano wikariatkę (1884), a po 1886 roku stacje Drogi Krzyżowej przy murze cmentarnym i Mauzoleum Przeździeckich. Dawne kostnice przekształcono w stróżówki, z których do dziś przetrwały jedynie narożne relikty budynku zachodniego, a w podwórzu wikariatu rozbudowano oficynę mieszkalną. Wymianę muru na ażurowe ogrodzenie metalowe zakończono w początku XX wieku, z pominięciem odcinka północnego i wschodniego. W l. 30 XX w. w otoczeniu założenia, na części gruntów kościelnych wzniesiono Dom Akcji Katolickiej.

Do znaczących zniszczeń w obrębie zespołu doszło już we wrześniu 1939 r. w wyniku eksplozji amunicji zmagazynowanej na terenie przykościelnym. Do 1944 r. dokonano napraw uszkodzonych budynków. W grudniu 1944 r. kościół został wysadzony w powietrze, w wyniku czego uszkodzeniu uległ dach i wnętrze kaplicy, którą odnawiano etapami. Kościół parafialny odbudowano w l. 1946-1975. Jednocześnie dobudowa nowego skrzydła do d. Domu Akcji Katolickiej w l. 50. wymusiła przesunięcie granic założenia i likwidację północno-wschodniego narożnika posesji wraz ze stosunkowo dobrze zachowaną kaplicą Przeździeckich. W następstwie powyższych przekształceń w l. 1958-1959, po korekcie układu komunikacyjnego, odtworzono ogrodzenie posesji w nowym przebiegu wraz z rekompozycją części stacji Drogi Krzyżowej.

Obecna zmodernizowana forma kościoła św. św. Piotra i Pawła stanowi indywidualną kreację arch. Stanisława Marzyńskiego. Architekt projektując świątynię na nowo, utrzymał w dużym stopniu obrys ścian fundamentowych i fragmenty przyziemia, determinujące ogólną koncepcję rzutu i bryły, co stanowi o historycznej ciągłości budowli, nie tylko w sensie historycznym ale i architektonicznym. Projekt świątyni czerpie z różnych wzorców historycznych, w tym szczególnie czytelne są inspiracje katedrą florencką Santa Maria del Fiore. Powyższy wzorzec przejawia się w monumentalnej formie kopuły a także w zarysach kompozycji fasady. Odbudowany obiekt, oparty na zupełnie innych założeniach estetycznych niż świątynia XIX-wieczna, ale respektujący jej dawny układ i dominanty jest budowlą górującą nad okoliczną zabudową, dorównującą gmachowi przedwojennemu skalą i rozpoznawalnością sylwetki. Powyższe cechy czynią z kościoła udane przedsięwzięcie odbudowy stolicy. Ponadto świątynia , podobnie jak cała posesja parafialna dokumentuje historię wojennych zniszczeń, a zwłaszcza świadomej, celowej i planowej eliminacji zabytków architektury Warszawy przez niemieckiego okupanta oraz trudu zachowania jej ciągłości historycznej, funkcjonalnej i symbolicznej w okresie powojennym.

Zawężona po 1945 r. zabytkowa posesja przykościelna, o granicach pokrywających się w większości z jej XVIII-wiecznym kształtem, od czasu erygowania parafii aż do lat 50. XX w. oparła się rekompozycji i przekształceniom funkcjonalnym, ulegając zawężeniu dopiero w okresie powojennych interwencji urbanistycznych. Posesja posiada również wartość jako cenna pamiątka po dawnym cmentarzu na Koszykach, będącym pierwszym terenem pochówku wytyczonym poza granicami ówczesnego miasta. Powstanie nowych odległych nekropolii poza terenami zamieszkałymi, wbrew dotychczasowemu obyczajowi, niezwiązanych z miejscami kultu, miało na celu odciążenie miejskich cmentarzy przykościelnych i stworzenie bardziej sanitarnych warunków pochówku. Skala powojennych przekształceń, mimo utraty wartościowego mauzoleum, nie rzutuje w sposób istotny na wartości historyczne i dokumentacyjne założenia jako całości. Utrzymany został charakter posesji przykościelnej, zieleni, walory estetyczno-kompozycyjne ogrodzenia, a wygląd i struktura elementów starannie odtworzone na wtórnych odcinkach z miejscowym wykorzystaniem zachowanej substancji zabytkowej.

Potwierdza to, iż teren posiada walory zabytkowe tak w warstwie niematerialnej (historyczny dokument rozwoju cmentarza i parafii oraz jej rozbudowy) jak i materialnej (zachowanie licznych komponentów zagospodarowania posesji w sposób uczytelniający jej historyczny charakter). Jednym z najbardziej wartościowych zabytkowych elementów zagospodarowania jest zespół stacji Drogi Krzyżowej. Są to jedyne komponenty architektonicznej koncepcji założenia z lat 1883-1887 dające w małej skali wyobrażenie o formie architektonicznej niezachowanych, pokrewnych stylowo ceglanych budowli kościoła i mauzoleum. Walory formy i jej skromnego ornamentalnego opracowania, malownicze zróżnicowanie materiałowe ozdobnych wątków ceglanych, szkliwionej ceramiki i piaskowca świadczą o wysokich walorach estetycznych kaplic. Wartość dokumentacyjną posiada także ogrodzenie, w którym zachowały się ślady nieistniejących i translokowanych elementów (zabudowy, bram). Różnice stylistyczne i strukturalne rozwarstwienia wątku ceglanego stanowią świadectwo stopniowej eliminacji obmurowania, zmian charakteru posesji i jej bezpośredniego otoczenia.

Roma Tower jest najnowszym projektem developerskim realizowanym wspólnie z Archidiecezją Warszawską. Poza doskonałą lokalizacją, w samym centrum Warszawy u zbiegu ulic E. Plater i Nowogrodzkiej, inwestycję wyróżniają niezwykły projekt, wykonany przez Juvenes-Projekt, oraz najwyższa jakość architektoniczna. Budynek ma mieć 170 metrów wysokości. Na razie nie wiadomo kiedy ruszy budowa, ale deweloper wstępnie planował rozpoczęcie w przyszłym roku.

Masz newsa? Interesujesz się inwestycjami w Warszawie? Pisz do nas na adres: redakcja@nowawarszawa.pl Śledź nas na bieżąco na Facebooku.

Wiadomości

Koniec SUPERSAMU na placu UNII Lubelskiej

W Sylwestra po niespełna dekadzie ostatni klienci będą mogli zrobić zakupy w Supersamie. Sklep po piędziesięcu latach znika całkowicie z placu...

Świąteczna iluminacja w Warszawie

Świąteczna iluminacja rozbłyśnie na Starym Mieście i Trakcie Królewskim w najbliższy sobotni wieczór. We wszystkie grudniowe weekendy oraz w czasie świąt,...

Od Służewa do Szpiegowa: osiedle Służew nad Dolinką

Służew nad Dolinką to bez wątpienia jedno z najbardziej wyjątkowych osiedli w Warszawie, mimo że niemal identyczne bloki znaleźć można...

Świąteczne atrakcje w Domach Towarowych Wars Sawa Junior

Domy Towarowe Wars Sawa Junior wielu warszawiakom i turystom odwiedzającym stolicę w grudniu kojarzą się z gorączką przedświątecznych przygotowań. W tym...

Cushman & Wakefield skomercjalizuje flagowy projekt STRABAG Real Estate

Firma doradcza Cushman & Wakefield została wybrana wyłącznym agentem odpowiedzialnym za komercjalizację części biurowej kompleksu Upper One w Warszawie....

Nowe rowery Veturilo już na wiosnę

Z warszawskich ulic zniknęły już rowery Veturilo, z których skorzystało w tym sezonie prawie 4 mln osób....

Polecane

Od Służewa do Szpiegowa: osiedle Służew nad Dolinką

Służew nad Dolinką to bez wątpienia jedno z najbardziej wyjątkowych osiedli w Warszawie, mimo że niemal identyczne bloki znaleźć można...

Świąteczne atrakcje w Domach Towarowych Wars Sawa Junior

Domy Towarowe Wars Sawa Junior wielu warszawiakom i turystom odwiedzającym stolicę w grudniu kojarzą się z gorączką przedświątecznych przygotowań. W tym...

#LatowBrowarach2022 wystawa zdjęć laureatów konkursu.

Lato już za nami, dlatego zapraszamy na wystawę 14 najlepszych zdjęć wykonanych podczas konkursu „Lato w Browarach”. Uczestnicy zgłosili za pośrednictwem...

Wystawy, koncerty, targi i inne wydarzenia. Jesień w Centrum Praskim Koneser to wiele wyjątkowych atrakcji

Wystawa prac Wojciecha Siudmaka, podróż do krainy Reksia, Praskie Dni Seniora czy Targowisko Sztuki. W październiku i listopadzie Centrum Praskie Koneser...

Na piechotę po Warszawie

W soboty 17 i 24 września wczesnym popołudniem odbędą się spacery po Warszawie zorganizowane przez centrum handlowe Westfield Arkadia oraz Galerię...

XII Warszawskie Targi Mieszkaniowe Dom 2022

Już w następny weekend (17-18.09.2022 ) w Pałacu Kultury i Nauki odbędą się Warszawskie Targi Mieszkaniowe DOM 2022. To już...