SERWIS O ŻYCIU W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ I ARCHITEKTURZE

REDAKCJA

REKLAMA

Głos wołającego na… Rozdrożu

Strona główna Infrastruktura Głos wołającego na... Rozdrożu

W lutym 2020 roku poznamy wyniki konkursu ogłoszonego na pomnik upamiętniający Bitwę Warszawską w 1920 roku. Pomnik ma stanąć przy plau Na Rozdrożu. Prezentujemy koncepcję Adama Nieduszyńskiego z pracowni Grupa 5 Architekci. 

 

Po wieloletnich dyskusjach i sporach w ostatnich dniach nastąpiło niezwykle budujące wydarzenie. Na wspólnej konferencji władza centralna w reprezentowana przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Glińskiego wraz z władzą samorządową reprezentowaną przez zastępcą prezydenta Warszawy p. Michała Olszewskiego ogłosili zgodnie konkurs na pomnik Bitwy Warszawskiej 1920r.

 

Taka zgodność wszystkich stron politycznych, administracyjnych i konserwatorskich jest ewenementem, który bardzo cieszy.

Miejsce – Plac Na Rozdrożu, w Alejach Ujazdowskich – jest szczególne i jak najbardziej trafne.

Słusznie przypomina p. prezydent Michał Olszewski o znaczeniu jakie Aleje Ujazdowskie mają dla upamiętnieniu odzyskania niepodległości, o pomnikach wielkich ojców tego sukcesu.

 

Niestety czytając szczegółowe założenia konkursu, trudno oprzeć się wrażeniu że mimo najlepszych chęci szansa na zrobienie czegoś wielkiego zostanie zmarnowana.

 

Zacznijmy od historii, a konkretnie od układu urbanistycznego siatki ulic.

Pierwotnie, przed powstaniem Trasy Łazienkowskiej, Warszawa mogła się w tym rejonie szczycić bardzo czytelnym, nowoczesnym układem placu gwieździstego i historycznej osi Stanisławowskiej. Takie założenia były oparte na rozwiązaniach francuskich, których najlepszym przykładem jest plac Charles-de-Gaulle’a (plac gwieździsty) w Paryżu.

 

Ten układ urbaniści zarówno przedwojenni, jak i powojenni zgodnie uznawali za cenny. Przykładowo powstająca w latach 50tych socrealistyczna dzielnica MDM kontynuowała zręby królewskiej osi Stanisławowskiej powstałej pod koniec XVIIIw.

Niestety w latach 70 powstająca Trasa Łazienkowska mocno nadszarpnęła tę wielowiekową konsekwencję i czytelność urbanistyczną.

 

Skutki oddziaływania Trasy Łazienkowskiej są niestety przykre. Obecny Plac Na Rozdrożu pełni wyłącznie funkcje komunikacyjne. Trudno tu mówić o jakiejkolwiek przestrzeni miejskiej przyjaznej dla mieszkańców. Zapowiedzi nowych przejść dla pieszych i likwidacji przejść podziemnych nic tu nie poprawią. Co więcej lokalizacja przyszłego Pomnika Bitwy Warszawskiej czyli niecka w której obecnie zlokalizowana jest fontanna jest odcięta asfaltowym wyjazdem z trasy w stronę Mokotowa. Dodatkowo nieszczęście pogłębia fakt że jest poniżej poziomu Alei Ujazdowskich i zgodnie z warunkami konkursu tak zostanie. Choćby zaprosić tu do konkursu najlepszych architektów i rzeźbiarzy, jakikolwiek pomnik tu powstanie będzie na uboczu, schowany w dołku i w krzakach.

Czy o takie upamiętnienie jednego z największych sukcesów Rzeczypospolitej nam chodzi?

81345518_10221396946462597_3363389009756684288_oProblem przestrzenny obecnego układu Placu na rozdrożu jest znany, czego najlepszym przykładem są wyniki rozstrzygniętego dokładnie 10 lat temu konkursu na Muzeum Historii Polski. Przypomnę, że założeniami konkursu było częściowe przekrycie Trasy Łazienkowskiej. Bardzo wiele prac zakładało modyfikację układu drogowego placu.

 

Przytoczę tu fragment naszej pracy konkursowej:

Zakładamy radykalną przebudowę istniejącego Placu na Rozdrożu w taki sposób aby nadać mu formę gwiaździstą nawiązująca charakterem do historycznych placów nanizanych na oś stanisławowską (Plac Zbawiciela, Plac Politechniki) oraz do innych placów śródmiejskich znajdujących się w pobliżu (Plac Unii Lubelskiej, Plac Trzech Krzyży). Rozwiązanie ruchu samochodowego w tym miejscu według zasady ronda poprawi bezpieczeństwo ruchu i ułatwi komunikację we wszystkich kierunkach. Poszerzony zjazd z Trasy Łazienkowskiej przy Parku Paderewskiego przejmie rolę zlikwidowanego „ślimaka” położonego obecnie na zwieńczeniu Alei Wyzwolenia. W miejscu „ślimaka” powstanie wolna przestrzeń umożliwiająca w przyszłości wzniesienie tu gmachów państwowych spinających we wspólną reprezentacyjną pierzeję obecne Ministerstwo Sprawiedliwości w Alejach Ujazdowskich z Ministerstwem Edukacji w Alei Szucha.

Punkt przecięcia Osi Królewskiej z Osią Stanisławowską tworzy koliste rozejście się ulic wyznaczające przestrzeń środka. (…). Na powierzchni, w rozciągnięciu owalnej formy projektowanego Placu na Rozdrożu wzdłuż Alei Ujazdowskich, zaproponowano gazon z wizerunkami pędzących koni – uniwersalny symbol związany z historią Polski.

80133345_10221396946582600_2872531010111668224_oReasumując, proponowana lokalizacja pomnika Bitwy Warszawskiej jest bardzo słuszna, ale cały Plac na Rozdrożu to miejsce które woła o szersze spojrzenie i twórcze podejście.

Niestety warunki konkursu okrajające jego zakres do niecki w której obecnie znajduje się fontanna, uniemożliwia rozwiązanie głównego problemu tej przestrzeni oraz nie rokuje na godne upamiętnienie Bitwy Warszawskiej 1920r.

Zasadnym byłoby rozdzielenie konkursu na dwa niezależne etapy.

Pierwszy urbanistyczny, zakładający przebudowę układu drogowego, drugi architektoniczno-artystyczny na sam Pomnik Bitwy Warszawskiej.

 

Adam Nieduszyński, Grupa 5 Architekci

Wiadomości

Ostatni etap prac w ramach projektu „Szuwar Warszawski”

Od ubiegłego roku Zarząd Zieleni realizuje w stolicy projekt „Szuwar Warszawski”, który ma chronić różnorodność biologiczną w mieście. Właśnie rozpoczęto najważniejszy...

Konstruktorska Business Center z nowymi najemcami!

Kanał Sportowy, najdynamiczniej rozwijająca się platforma sportowa w Polsce, dołączyła do grona najemców Konstruktorska Business Center w Warszawie. Firma zajmuje 512 mkw. nowoczesnej przestrzeni,...

EPP zmienia adres warszawskiej siedziby

Firma przeprowadza się do należącego do niej Parku Rozwoju. Park Rozwoju, należący do EPP nowoczesny kompleks biurowy, położony...

Zmiana w kursowaniu M2

Od niedzieli 14 do poniedziałku 22 sierpnia pociągi metra na linii M2 będą kończyły bieg na stacji...

Coraz bliżej budowy tramwaju do Wilanowa

Jeszcze w sierpniu ruszy budowa nowej trasy tramwajowej do Wilanowa. Pierwsze składy dotrą tam już na początku...

Festiwal Miejski w Pasażu Wiecha nabiera tempa Sprawdź, co będzie działo się w dniach 11-13 sierpnia

W Pasażu Wiecha za Domami Towarowymi Wars Sawa Junior trwa letni Festiwal Miejski, pełen atrakcji dla uczestników w każdym wieku. W tym...

Polecane

Festiwal Miejski w Pasażu Wiecha nabiera tempa Sprawdź, co będzie działo się w dniach 11-13 sierpnia

W Pasażu Wiecha za Domami Towarowymi Wars Sawa Junior trwa letni Festiwal Miejski, pełen atrakcji dla uczestników w każdym wieku. W tym...

W sierpniu serce Warszawy będzie bić nowym rytmem! Festiwal Miejski 2022 w Pasażu Wiecha

Spektakle uliczne z udziałem artystów z całej Europy - pokazy sztuk teatralnych i cyrkowych; koncerty muzyczne i dancingi; warsztaty rękodzielnicze, akcja ekologiczna...

Trwa Festiwalowe Lato Konesera pełne sztuki. Mnóstwo wydarzeń kulturalnych w jednym miejscu

Wystawy, koncerty, pokazy kinowe czy Polski Festiwal Stand-upu. To wszystko w sierpniu czeka na uczestników Festiwalowego Lata Konesera. Wakacyjne wydarzenia w Centrum...

Konkurs fotograficzny – Lato w Browarach

Lato w pełni a my wracamy do Was z kolejnym super konkursem fotograficznym organizowanym wspólnie z Browarami Warszawskimi (@browarywarszawskie). Pokażcie nam...

XTB wyznacza nowy trend reklamy na wysokości

XTB S.A., jeden z największych domów maklerskich z główną siedzibą w Warszawie przy rondzie Daszyńskiego, jako pierwsza w Polsce firma zdecydowała...

Festiwalowe Lato Konesera czas start! Magnetyczne wydarzenia na Pradze przez całe wakacje

Sześć intrygujących festiwali, wspaniałe wystawy, spektakle teatralne, warsztaty i dziesiątki innych wydarzeń. Tak w telegraficznym skrócie wygląda harmonogram Festiwalowego Lata Konesera. Podczas...