SERWIS O ŻYCIU W PRZESTRZENI MIEJSKIEJ I ARCHITEKTURZE

REDAKCJA

REKLAMA

Historia odbudowy Zamku Królewskiego

Strona główna Nieruchomości Historia odbudowy Zamku Królewskiego

Niezwykła wystawa w  Zamku Królewskiego w Warszawie stanowi dokumentację losów Zamku w czasie II wojny światowej i przypomnienie okoliczności podjęcia decyzji o odbudowie budynku. W autentycznych piwnicach zamkowych na powierzchni ponad 350 m2 można zobaczyć niezwykłą wystawę. 

Wystawa polecamy szczególnie młodym mieszkańcom Warszawy, którzy nie pamiętają, że Zamku nie było na powojennej mapie Warszawy. Przypinamy, że jako symbol suwerenności państwa polskiego, Zamek Królewski już w pierwszych dniach II wojny światowej stał się obiektem ataków wojsk niemieckich. 17 września 1939 stanął w płomieniach. W gaszeniu pożaru obok strażaków i służb miejskich brała też udział ludność cywilna. W tym samym czasie polscy muzealnicy i konserwatorzy z narażeniem życia prowadzili akcję ratowania najcenniejszych zbiorów sztuki oraz elementów wyposażenia sal zamkowych. Mając świadomość, że okupanci podjęli decyzję wysadzenia Zamku, już wtedy myśleli o przyszłej odbudowie gmachu. Dzieło zniszczenia dokonało się w czasie powstania warszawskiego we wrześniu 1944, kiedy saperzy niemieccy wysadzili mury Zamku.

1619240_747618295248350_588979010_n

Konserwatorzy domagali się obudowy zamku
Po wojnie o odbudowę Zamku przez wiele lat zabiegało środowisko historyków i konserwatorów skupione wokół niestrudzonego orędownika tej idei – prof. Stanisława Lorentza. W czerwcu 1945 r. za sprawą prof. Jana Zachwatowicza, generalnego konserwatora, powołano Pracownię Odbudowy Zamku. Projekt zakładał odtworzenie historycznej bryły i układu wnętrz. W czerwcu 1947 r. władze PZPR podjęły decyzję o restytucji gmachu z przeznaczeniem na siedzibę najwyższych władz państwowych oraz Pałac Kultury Polskiej. Kiedy jednak konserwatorzy odmówili przeznaczenia Pokoju Marmurowego z portretami królewskimi na gabinet Bieruta, projekt upadł. Kolejnym pomysłem na przyszły Zamek była siedziba Rady Ministrów, kiedy w 1950 r. powstał Komitet Odbudowy Zamku Warszawskiego pod przewodnictwem Józefa Cyrankiewicza. Nadzieje na przywrócenie gmachu w jego właściwej funkcji wzbudziło dopiero ogłoszenie w 1954 roku konkursu SARP na „architektoniczne rozwiązanie placu Zamkowego i związanego z nim obszaru Starego i Nowego Miasta”. Jego konsekwencją stało się powołanie w dwa lata później Pracowni Architektonicznej „Zamek” pod kierownictwem prof. Jana Bogusławskiego – laureata wspomnianego konkursu, a w 1957 roku – Społecznego Komitetu Odbudowy Zamku. Gmach miał się stać siedzibą muzeum tysiąclecia, ale w 1961 roku władze partyjne zdecydowały o zaprzestaniu wszelkich prac projektowych. Historyczny plac wyłożono kamiennymi płytami, zamieniając w pusty skwer. Śladem po Zamku pozostały wkomponowane w krajobraz fragmenty ruin z odbudowaną w 1947 r. Bramą Grodzką.
Ostateczną decyzję o odbudowie podjęło Biuro Polityczne KC PZPR w styczniu 1971 roku. Wkrótce też powołano do życia Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, który miał kierować pracami i prowadzić zbiórkę funduszy.

Nie chcieli żadnych kompromisów
Opracowanie dokumentacji projektowej oraz wykonawstwo prac zlecono Przedsiębiorstwu Państwowemu Pracownie Konserwacji Zabytków. Przed zespołem projektantów, na czele którego stanął prof. Jan Bogusławski, postawiono odpowiedzialne zadanie odtworzenia bryły i układu przestrzennego wnętrz budynku w obrysie i gabarytach sprzed 1939 roku oraz wmontowania wszystkich zachowanych elementów na ich dawne miejsce.
Prace budowlane rozpoczęto we wrześniu 1971 roku. Pierwszy etap – oddanie bryły w stanie surowym – zakończono w sierpniu 1974 roku zamontowaniem hełmu na Wieży Zegarowej oraz uruchomieniem po 35 latach zegara zamkowego. W 1977 roku przekazano do eksploatacji pierwsze wnętrza, kolejne – w sierpniu 1984, w trakcie uroczystości oficjalnego udostępnienia Zamku publiczności. W Sali Wielkiej jednak nadal prowadzono prace nad rekonstrukcją plafonu, zakończone w 1988 roku.

zniszczenie_i_odbudowa_logo
Intencją twórców pierwszej w dziejach Zamku wystawy o tak nowoczesnej formule, będącej przykładem wykorzystania multimediów w przekazie wiedzy jest ukazanie szacunku do najnowszej historii Zamku.  Wstęp na wystawę jest bezpłatny.

Pozostaje mieć nadzieję, że niebawem podobny los podzieli Pałac Saski, który jest nieobecny na mapie Warszawy już prawie 70 lat.

 

Wiadomości

Miejskie lodowiska czekają na łyżwiarzy

Warszawa uruchomi tej zimy 15 miejskich lodowisk w 12 dzielnicach. Pierwsze już działają i czekają na miłośników jazdy na łyżwach m.in....

Drogowy “cud na Wisłą”. Po nieudanych testach podziemny tunel jest przejezdny

Zakończyła się kontrola PSP w tunelu S2 POW. Mamy pozytywne stanowisko. W poniedziałek otrzymane dokumenty złożymy do WINB. - napisała...

Mroźny poranek, deszczowe niebo, szara chmurka – to tylko niektóre kolory szarych lakierów hybrydowych, które kojarzą się z jesienią. Zobacz, jakie są warte uwagi...

Jesień to chyba najmniej ulubiona przez nas pora roku. Przygnębiająca aura, brzydka pogoda i chandra, która jej towarzyszy, zaganiają nas pod...

The Bridge nagrodzony w European Property Awards

The Bridge, najnowszy projekt Ghelamco zwyciężył w kategorii Office Development w prestiżowym konkursie European Property Awards 2021-2022 i awansował do International Property Awards. The Bridge zdobył...

Zakątek Harmonia – nowe osiedle ATAL w Warszawie

ATAL rozszerza warszawskie portfolio o nową inwestycję. Zakątek Harmonia powstaje na Białołęce przy ulicy Płochocińskiej. Do sprzedaży...

Muzeum Fabryki Norblina otwiera się dla zwiedzających

Zrewitalizowana Fabryka Norblina rozpoczyna nowy rozdział swojej działalności. Podwoje dla warszawiaków i turystów otworzyło właśnie Muzeum,...

Polecane

Insta Przewodnik po Warszawie. Unikatowe miejscówki, których nie znajdziecie w standardowym informatorze turystycznym

Warszawa to nie tylko Pałac Kultury i Nauki, Łazienki Królewskie i Stare Miasto. To także kapliczki na Pradze-Północ, targ staroci na...

“Wola się zmienia” rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego.

Rozstrzygnęliśmy organizowany wspólnie z Browarami Warszawskimi konkurs fotograficzny „Wola się zmienia”. Wola jest obecnie jedną z najszybciej rozwijających się dzielnic, co...

Konkurs fotograficzny – Wola się zmienia

Dobrze wiemy, że wielu z Was potrafi świetnie fotografować Warszawę oddając jej niepowtarzalny charakter. Razem z Browarami Warszawskimi  (@browarywarszawskie) przygotowaliśmy konkurs...

Plac Konesera w nowej aranżacji. Jesień na warszawskiej Pradze pod znakiem literatury

Stołeczny plac Konesera zmienił się w bajkowe królestwo słów i literatury. Mieszkańcom i spacerowiczom od początku października towarzyszą kolorowe lampiony w...

TU CHCE SIĘ MIESZKAĆ

Coraz częściej zwracamy uwagę na to gdzie mieszkamy. Rosną nasze oczekiwania. Oczywiście o ile cena ciągle znacząco determinuje wybór mieszkania do...

OTWARCIE 43. SKLEPU LIDL POLSKA W WARSZAWIE

Lidl Polska rozwija sieć sklepów, mając na uwadze troskę o środowisko oraz dbając o łatwy dostęp do produktów dla swoich klientów. Już w...